
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
145رَویٰ عنهم الطّبریَّ فی التّاریخ و غیرِه من کتبه.»
علاماتی که در أحادیث موضوعه، دلالت بر جعل و وضع آنها مینماید
صفحه ١٤٠: «هل یُمکنُ معرفةُ الموضوع
ذکر المحقّقون أُمورًا کلِّیةً یُعرَفُ بها أنّ الحدیثَ موضوعٌ، منها:
مخالفتُه لظاهر القرآن، أو السّنّة المتواترة، أو الإجماع القطعیّ، أو القواعد المُقرَّرة فی الشّریعة، أو للبرهان العقلیّ، أو للحِسّ و العَیان و سائر الیقینیات؛ أو اشتمالُ الحدیث علی مُجازَفات فی الوَعد و الوعید و الثّواب و العقاب؛ أو کان مناقِضًا لما جاءت به السّنّةُ الصّریحةُ؛ أو کان باطلًا فی نفسه، أو ما تقوم الشّواهدُ الصّحیحةُ علی بطلانه؛ أو لا یُشبِهُ کلامَ الأنبیاء، أو کان بکلام الأطبّاء أشبَهَ؛ أو یشتملُ علی تواریخ الأیّام المستقبلة؛ أو یکونُ سَمِجًا أو یُسخَر منه، و غیرُ ذلک. و منها: أن تقوم الشّواهدُ الصّحیحة أو تجاربُ العلم الثابتة، علی بطلانه؛ أو یکونُ رکیکًا فی معناه.»
أمارات و علائمی که با آنها روایات صحیحه شناخته میشوند
صفحه ١٤١: «و قال الرّبیع بن خیثم: ”إنّ للحدیث ضَوءًا کضوءِ النّهار تَعرِفُه، و ظلمةً کظلمة اللّیل تُنکره.“ رواه الخطیب.
و أخرج ابن أبیحاتم عن ابنمسعود: ”إذا حدثتُکُم بحدیثٍ أنبأتُکم بتصدیقه من کتاب الله.“
و عن ابنجبیر: ”ما بلغنی حدیثٌ علی وجهه إلّا وجدت مِصداقَه فی کتاب الله.“»
صفحه ١٤٢: «فإنّ ألفاظَ الرّسول لاتَخفیٰ علی عاقل ذاقَها، و لهذا قالَ النبیُّ
