
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
147من دیارهم1 ـ مِن أن یستعینوا بالمَکر و یَتوسَّلوا بالدَّهاء، لکَی یَصِلوا إلی ما یَبتغون. فهَداهم المکرُ الیهودیّ إلی أن یَتَظاهروا بالإسلام و یَطوُوا نفوسَهم علی دینهم، حتّی یُخفیٰ کیدُهم و یجوز علی المسلمین مکرُهم. و قد کان أقوی هؤلاء الکُهّان دَهاءً و أشدُّهم مکرًا: کَعبَالأحبار و وهَبَ بن منبّه، و عبدَالله بن سلام.
و لمّا وَجَدوا أنّ حِیَلَهم قد راجَت بما أظهروه من کاذب الوَرَع و التّقوی، و أنّ المسلمینَ قد سَکَنوا إلیهم و اغترّوا بهم، جَعلوا أوّلَ هَمِّهم أن یَضرِبوا المسلمین فی صمیم دینهم؛ و ذلک بأن یَدُسّوا إلی أُصوله الّتی قام علیها ما یُریدون من أساطیرَ و خرافاتٍ و أوهامٍ و تُرَّهاتٍ، لکی تَهِیَ [تهیئ] هذه الأصولُ و تَضعُف.
و لمّا عَجزوا عن أن یَنالوا من القرآن الکریم ـ لأنّه قد حُفِظ بالتّدوین، و استَظهَرَه آلافٌ مِن المسلمین، و أنّه قد أصبح بذلک فی مَنعةٍ من أن یُزاد فیه کلمةٌ أو یُتدسَّسُ إلیه حرفٌ ـ اتّجَهَوا إلی التّحدُّث عن النّبیّ فافتَروا ـ ماشاءوا أن یَفتروا ـ علیه أحادیثَ لم تَصدُرْ عنه.2
و أَعانهم علی ذلک أنّ ما تَحدَّثَ به النبیُّ فی حیاته لم یکن محدودَ المَعالِم، و لا محفوظَ الأُصول؛ لأنّه لم یُکتب فی عهده صلوات الله علیه کما کُتب القرآنُ، و لا کَتَبَه صحابَتُه مِن بعده. و أنّ فی استطاعةِ کلِّ ذی هَویً أو دُخلَةٍ سیّئةٍ أن یتَدَسَّسَ إلیه بالإفتراء، و یَسطُوَ علیه بالکَذِب. و یَسَّرَ لهم کیدَهم أن وجدوا الصَّحابةَ یَرجِعون إلیهم فی معرفة ما
- ـ أَجلیٰ عمرُ یهودَ خیبرَ إلی ”أذرعاتٍ“ و غیرِها سنة ٢٠ هجریّ، و أجلیٰ یهودَ نجران إلی الکوفة، و قَسَّم وادیالقُری و نَجرانَ بین المسلمین (البدایة و النهایة، ج ٨، ص ١٠٨)، و ذلک لِمن لم یکن معه عهدٌ من رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم. (الأضواء)
- ـ قال ابنالجوزیّ: «لمّا لم یستطع أحدٌ أن یُدخِلَ فی القرآن ما لیس منه، أخَذَ أقوامٌ یَزیدون فی الحدیث و یَضَعون ما لم یُقَل.» تاریخ ابنعساکر، ج ٢، ص ١٤. (الأضواء)
