
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
152سلّم المدینةَ، و هو مِن أحبار الیهود. حدَّث عنه أبوهریرة و أنسُ بن مالک و جماعةٌ، و قال فیه وهبُ بن منبِّه الإسرائیلیّ: ”کان أعلمَ أهلِ زمانه، و کعبٌ أعلمُ أهلِ زمانه، و قد مات سنةَ ٤٠ هجریّ.“»
عمر خودش به أحادیث کعبالأحبار گوش فرا میداد
[صفحه ١٥٢]: «کعب و عمر
لمّا قَدِم کعبٌ إلی المدینة فی عهد عمرَ و أظهر إسلامَه، أخذ یعمَل بِدَهاءٍ و مکرٍ لِما أسلم مِن أجله؛ من إفساد الدّین و افتراءِ الکَذِب علی النّبیّ صلّی الله علیه (و آله) و سلّم.
و ممّا أَغراه بالرّوایة أنّ عُمرَ بن الخطّاب کان فی أوّل أمره یَستمعُ إلیه علی اعتبارِ أنّه قد أصبح مُسلِمًا صادقَ الإیمان؛ فَتَوسَّعَ فی الروّایة الکاذبة ما شاء أن یَتَوسّع. قال ابنکثیر:
لمّا أسلمَ کعبٌ فی الدّولة العُمَریّةِ جعل یُحدِّث عمرَ فربما استمعَ له عمرُ، فترخَّصَ الناسُ فی استماع ما عنده، و نَقَلوا ما عنده من غثٍّ و سَمین.1
قتل عمر به دست جمعیّت سرّی صورت گرفت که از مهمترین اعضاء آن کعبالأحبار بود
ولکن لم یَلبَثْ عمرُ أن فَطِن لِکیده و تَبیَّن له سوءُ دَخلَتِه، فَنَهاه عن الحدیث، و تَوَعَّده إن لم یترُک الحدیثَ عن الأوّل أو لَیَلحَقَنَّه بأرضِ القِرَدَة.2
و عَلی أنَّ عمر قد ظلّ یَترقّبُ هذا الدّاهیةَ بحَزمه و حکمتِه، و ینفُذُ إلی أغراضه الخَبیثةِ بنورِ بصیرتِه، کما تری فی قِصَّة الصَّخرة؛3 فإنّ شِدَّةَ دَهاءِ هذا الیهودیِّ قد
- ـ تفسیر، ج ٤، ص ١٧. (الأضواء)
- ـ البدایة و النهایة، ج ٨، ص ١٠٦؛ و روایة الذهبی فی سِیَر أعلام النُّبَلاء، ج٢، ص ٤٣٣: «لتَترُکَنَّ الحدیث أو لألحقَنَّک بأرض القردة.» (الأضواء)
- ـ جهت اطلاع پیرامون «قصّۀ صخره» به امام شناسی، ج ١٨، ص ٣٢٢، به نقل از أضواء علی السّنة المحمّدیة، مراجعه شود. (محقّق)
