
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
162لا شکَّ أنّه کان من أذکی علماء الیهود قبلَ إسلامه، و أقدرِهم علی غَشِّ المسلمین بروایته بعدَه.
کعبالأحبار مجعولات خود و روایات تورات را با نسبت به رسول الله بیان میکرد و صحابه آنها را به عنوان روایت از رسول خدا تلقّی میکردند
[کعبالأحبار مجعولات خود را برای فریب صحابه با نسبت به رسول الله بیان میکرد]
و قال عنه:
إنّه کان من زَنادِقة الیهود الّذین أظهروا الإسلامَ و العبادةَ لِتُقبَل أقوالُهم فی الدّین. و قد راجَت دسیستُه حتّی انخدعَ به بعضُ الصَّحابة و رَوَوا عنه، و صاروا یَتَناقَلون قولَه بدون إسنادٍ إلیه، حتّی ظنَّ بعضُ التّابعین و مَن بعدَهم أنّها ممّا سَمِعوه عن النّبیّ، و أدخلها بعضُ المؤلّفین فی الموقوفات الّتی لها حکمُ المرفوع، کما قال الحافظ ابنکثیر فی مواضعَ من تفسیره.1
و قال عنه:”إنّه کان بُرکانَ الخرافات، و أجزِمُ بکذبه بل لا أثِقُ بإیمانه.“2
و قال فیهما معًا (أی کعب و وهب):
إنّ شرَّ رُواةِ هذه الإسرائیلیّات، أو أشدَّهم تَلبیسًا و خِداعًا لِلمسلمین هذان الرّجلان. فلا تَجِدُ خُرافةً دَخلَت فی کُتب التفسیر و التاریخ الإسلامیِّ فی أُمور الخلق و التکوین و الأنبیاء و أقوامهم، و الفتنِ و الساعةِ و الآخرةِ، إلّا و هی منهما مَضرَبَ المَثَل: ”فی کلِّ وادٍ أثرٌ من ثَعلَبَة“.
و لایَهولَنّ أحدًا انخداعُ بعضِ الصّحابة و التّابعین بما بَثّاه و غیرُهما من هذه الأخبار، فإنّ تصدیقَ الکاذب لایَسلَمُ منه أحدٌ من البَشر و لا المَعصومین من الرُّسُل؛ فإنّ العِصمة إنّما تتعلّقُ بتبلیغ الرّسالة و العملِ بها.
- ـ من نفس المصدر، ج ٢٧، ص ٧٥٢. (الأضواء)
- ـ من نفس المصدر، ج ٢٧، ص ٦٩٧. (الأضواء)
