
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
164الأقلامَ بالطَّعن فیه ـ مع العلمِ بأنّها مروّیةٌ عمّن لا تُعَدُّ أقوالُهم و لا آراؤُهم نُصوصًا دینیّةً و لا أدلّةً شرعیّةً، و إن کانوا من أفراد علماء السّلف کما هو واقعٌ بالفعل ـ فکیف یکون موقفُنا مع هؤلاء الطّاعنین فیه من المَلاحِدَة و دُعاةِ الأدیان المُعادین للإسلام و المسلمین، من زَنادقة المسلمین؟! أیضًا إذا قلنا: إنّ کلَّ تلک التُرَّهاتِ و الخُرافاتِ الإسرائیلیّةِ إذا کان بعضُ رُواتها من الصّحابة فإنّها تَنتظِمُ فی سِلک الأحادیث المرفوعة إلی النبیّ (صلّی الله علیه (و آله) و سلّم) و یجب الإیمان بها؟!
ألا إنّ هذا بابٌ واسعٌ فی الطَّعن فی الإسلام و الصّدّ عنه، لو فَتَحَه علینا مَن هو أکبرُ مِن الزّرقانیّ ـ مِن مُقلَّدَةِ القرون الوُسطیٰ المُظلِمة ـ لَأَغلقناه فی وجهه، و قلنا له:
إنّ علماءَ الأُصول قد اتّفقوا علی: ”أنّ طُروءَ الاحتمال فی المرفوع من وقائع الأحوال، یَکسوها ثوبَ الإجمال؛ فَیَسقُطُ بها الاستدلالُ.“ و هذا الاحتمالُ أولی من ذاک أن یَمنَعَ عدَّ الموقوف مرفوعًا، و جعلِهِ دلیلًا شرعیًا.1
تحقیق رشیدرضا در اینکه بسیاری از روایات کعبالأحبار و وهب بن منبّه که به کتب أنبیاء سالفه نسبت دادهاند، در آنها وجود ندارد
و قال رحمه الله2:
و إنّا بعدَ اختبارِنا ثُلثَ قَرنٍ قَضیناهُ فی مُعالَجة الشُّبُهات و مناظَرَة المَلاحِدة و أمثالِهم من خصوم الإسلام و الرّدِ علیهم قولًا و کتابةً، قد ثبت عندَنا أنّ روایاتِ کعبٍ و وَهَب فی کُتب التّفسیر و القَصَص و التّاریخ کانت شُبُهاتٍ کثیرةً للمؤمنین، لا للمَلاحِدة و المارقین وحدَهم. و إنّ المستقلِّین فی الرّأی لا یقبَلون ما قالوه: ”إنّ کلّ مَن قال جمهورُ رجالِ الجَرح و التّعدیل بعَدالته فهو عَدل، و إن ظهر لمَن بعدَهم فیه من أسباب الجَرح ما لم یَظهَرْ لهم.“
- ـ مجلة المنار، ج ٢٧، ص ٧٨٣. (الأضواء)
- ـ مِن نفس المصدر، ج ٢٧، ص ٥٣٩. (الأضواء)
