
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
177و لمّا اعتُرِضَ علیه فی قوله: ”إلّا معذَّبة و إلّا تُجلَدُ“ قال ابنعباس:1
و الّذی نفسی بیده ما طلعت الشمس قطّ حتّی یَنخُسَها سبعون ألفِ مَلَکٍ فیقولون لها: اطلَعِی، اطلَعِی، فتقولُ: لا أطلُعُ علی قوم یعبدوننی من دون الله! فیأتیها مَلَکٌ فتشتعلُ لضیاء بنیآدم، فیأتیها شیطانٌ فیُریدُ أن یَصُدَّها عن الطّلوع؛ فتَطلُعُ بین قَرنَیه فیُحرِقُه اللهُ تحتَها. و ذلک قولُ رسول الله: ”ما طلَعَت شمسٌ إلّا بین قَرنَی شَیطانٍ، و لاغَرَبَت إلّا بین قَرنَی شیطان.“ و ما غَرَبَت الشمسُ قطّ إلّا خَرَّت ساجدة، فیأتیها شیطانٌ فیُرید أن یَصُدَّها عن السُّجود فتَغرُبُ بین قَرنَیه فیُحرِقُه اللهُ تحتَها.
و روی الطّبرانیّ عن أبیأمامةَ: ”أنّ اللهَ وَکَّلَ بالشمس تسعةَ أملاک یَرمونها بالثّلج کلَّ یوم، و لولا ذلک ما أتت علی شیء إلّا أحرَقَته.“»
روایت دربارۀ تجلّی خداوند به صورت أحسن و سؤال از پیغمبر: فیمَ یَختصِمُ الملأُ الأعلیٰ؟
صفحه ٢٢٨: «حدیث فیمَ یختصم الملأُ الأعلی:
و رَویٰ أحمدُ فی مسنده: أن رسولَ الله (صلّی الله علیه (و آله) و سلّم) خرج علیهم ذاتَ غَداةٍ وهو طَیِّبُ النّفس، مُسفِرُ الوجه، فسُئِل عن السّبب فقال: ”و ما یَمنَعُنی! أتانی ربّی عزّوجلّ فی أحسن صورةٍ قال: یا محَمَّد! قلتُ: لبَّیک ربّی و سَعدَیک! قال: فیمَ یَختصِمُ الملأُ الأعلیٰ؟ قلتُ: لاأدری أی ربّی! قال: فوضع کَفَّیهِ بین کتفَیَّ،
- ـ ابنعباس هو من کبار تلامیذِ کعبالأحبار و یُلَقَّب بحِبر الأُمة. و قد تَهَکَّم المَعَرّیّ بأُسلوبه اللاذع بهذا الحدیث، و جعله من أکاذیبهم الّتی یَفتَرونَها علی النبیّ صلّی الله علیه (و آله) و سلّم، فقال:
«و قد کَذِبوا حتّی علی الشمس أنّهـا ** تُهان إذا حـانَ الشروقُ و تُـضرَبُ»
من اللزومیّات، ج ١، ص ٢٠٧. (الأضواء)
- ـ ابنعباس هو من کبار تلامیذِ کعبالأحبار و یُلَقَّب بحِبر الأُمة. و قد تَهَکَّم المَعَرّیّ بأُسلوبه اللاذع بهذا الحدیث، و جعله من أکاذیبهم الّتی یَفتَرونَها علی النبیّ صلّی الله علیه (و آله) و سلّم، فقال:
