
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
182فمَن صدَّق روایةً ممّا ذُکر، و لم یَجِد فیها إشکالًا فالأصلُ فیها الصّدقُ؛ و مَن ارتابَ فی شیءٍ منها، أو أورَدَ علیه بعضُ المُرتابین أو المُشکِّکین إشکالًا فی متونها، فلیَحمِلْه علی ما ذکرنا مِن عدم الثّقةِ بالرّوایة؛ لاحتمال کونِها من دسائسِ الإسرائیلیّات، أو خطإِ الرّوایة بالمعنیٰ، أو غیر ذلک ممّا أشرنا إلیه. و إذا لم یکن شیءٌ منها ثابتًا بالتّواتر القطعیّ فلایصِّحُ أن یُجعَلَ شُبهَةً علی صِدقِ الرّسول صلّی الله علیه (و آله) و سلّم المعلومِ بالقطع، و لا علی غیر ذلک من القطعیّات.
نقلنا هذا الکلامَ الجامع لیهتدیَ النّاسُ إلی دَراسة الحدیث لا أحادیثِ أشراط السّاعة فحَسبُ، بل فی کلّ ما رُوِیَ منسوبًا إلی النّبیّ صلّی الله علیه (و آله) و سلّم.»
[مثلُ أُمّتی مثل المَطَر، لا یُدریٰ أوّله خیرٌ أم آخِرُه]
صفحه ٢٤٤: «و قد احتجَّ ابنُ عبدالبرّ بحدیث:”مَثَلُ أُمّتی مَثَلُ المَطَر، لایُدریٰ أوّلُه خیرٌ أم آخِرُه.“1 و هو حدیثٌ حسنٌ، له طریقٌ قد یُرتقیٰ بها إلی الصِّحَّة.
[گرامیترین افراد نزد رسول خدا]
صفحه ٢٤٤: «و روی أحمد و الدّارمی و الطّبرانی من حدیث أبیجمعةَ قال:
قال أبوعُبیدةُ:” یا رسولَ الله! أ أحدٌ خیرٌ منّا؟ أسلَمْنا مَعَکَ و جاهَدْنا معک!“
قال:”قومٌ یکونون من بعدکم یؤمنون بی و لم یَرَونی.“2
- ـ هذا الحدیث رواه التِرمِذیّ و أبویَعلَی و الدارقُطنیّ عن أنس مرفوعًا؛ و أخرجه الخطیب فی الرواة عن مالک، و کذا أبوالحسن القطّان فی العلل. و له شاهد عن عمّار بن یاسر؛ أخرجه ابنحبّان فی صحیحه. و فی لفظ عند الطبرانی الکبیر: «مَثَلُ أُمّتی کالمطر، یَجعَلُ اللهُ فی أوّله خیرًا و فی آخره خیرًا»؛ و أخرجه البزّار بسندٍ جیّد عن عِمران بن حُصَین (و هو راوی الحدیث الأول). (الأضواء)
- ـ این حدیث شریف با قدری اختلاف در امالی مفید، ص ٦٣ آمده است. (محقّق)
