مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» می‌باشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامه‌ها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
187و نُضیفُ إلی ما قاله السّید رشید أنّ مما اتّفقوا علیه کذلک: أنّ صحّةَ الإسناد أو حُسنَه لاتَقتضی صحّةَ الحدیث أو حُسنَه. و قال الحاکم:
”کم مِن حدیث لیس فی إسناده إلّا ثقةٌ ثَبَتٌ1، و هو معلول واهٍ؛ فالصّحیح لایُعرَف برُواتِهِ فقطّ و إنّما یُعرَف بالفهم و الحفظِ و کثرةِ السّماع.“»
[دو مثال برای دو نوع از تصحیف]
صفحه ٢٩٣: «و مثالٌ فیه تصحیفُ بعضِ المحدّثین: ابنُ مُراجم (و هو بالرّاء و الجیم) بابن مُزاحم. و یُراجع ما قاله فیه البطلیوسی هناک.»
صفحه ٢٩٤: «و من التّصحیف فی «المتن» ما رواه ابن‌لَهیعَة عن کتاب موسی بن عُقبَة بإسناده إلیه عن زید بن ثابت:” أنّ رسول الله احتجم فی المسجد“، و إنّما هو بالرّاء: ”احتجر فی المسجد بخُصّ2 أو حَصیر، حُجرَةً یصلّی فیها“ فصحَّفه ابنُ‌لهیعة.»
مُوَطَّأهای جمع‌آوری شده از مالک، به یازده نَقل است که چهار نقل از آن مورد استعمال است
صفحه ٢٩٧: «و قال أبوالقاسم بن محَمَّد بن حسین الشافعیّ:
”الموطّات المعروفة عن مالک أحدَ عشر، و معناها متقاربٌ و المستعمَل منها أربعةٌ: موطّأ یحیی بن یحیی، موطأ ابن‌بکر، و موطأ أبی‌مُصعَب، و موطّأ ابن‌وَهَب.“ ثمّ ضعّف استعمالَ الآخرین.»
- ـ ثَبَتٌ: أی حُجَّةٌ. (محقّق)
- ـ لسان العرب: الخُصّ: بیتٌ مِن شجرٍ أو قصب. (محقّق)