
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
190[البخاری أدرکتهُ محنةُ مسألة خلق القرآن]
صفحه ٣٠٦: «البخاری أدرکَتهُ مِحنةُ مسألة خلق القرآن:
قال الحاکم أبوعبدالله فی تاریخه:
قَدِمَ البخاری نیسابورَ فی سنة ٢٥٠ هجری فأقبل علیه النّاس لیَسمَعوا منه. و فی أحد الأیّام سأله رجلٌ عن ”اللّفظ بالقرآن“ فقال: ”أفعالُنا مخلوقة، و ألفاظُنا من أفعالنا.“
فوقع بذلک خلافٌ و لم یلبَث أن حرَّض النّاسَ علیه محَمَّدُ بن یحیی الذّهلی و قال: ”من قال ذلک فهو مُبتَدِع، و لا یُجالَس و لا یُکلَّم! و مَن ذهب بعد ذلک إلی البخاری فاتّهموه؛ فإنّه لا یَحضُرُ مجلسَه إلّا مَن کان علی مذهبه!“
فانقطع النّاسُ عن البخاری إلّا مُسلمُ بن الحجّاج و أحمدُ بن سَلَمَة، فقال الذهلیّ: ”ألا من قال باللّفظ فلا یحِلُّ له أن یحضُرَ مجلسنا!“ فأخذ مسلم رداءه فوق عِمامته و قام علی رُءوس النّاس، و بعث جمیعَ ما کان قد کتبه عنه. و قد خَشِی البخاری علی نفسه، فسافر من نیسابورَ.1 ـ ا ه مُلَخَّصًا.
و من المعلوم أنّ مسلمًا منسوبٌ أیضًا إلی اللّفظ.»
[اعراض بخاری از روایت کردن از اهل بیت نبوی]
صفحه ٣١١: «و کذلک تجافَی البخاریّ عن الرّوایة عن أئمة أهل البیت النبویّ؛ و إلیک کلمةً قیّمةً فی هذا الأمر.
قال العلّامة عبدالحسین شرفالدّین فی کتابه الفصول المهمّة فی تألیف الأُمَّة:... .»
- ـ هدی الساری، ج ٢، ص ٢٠٣ و ٢٠٤. (الأضواء)
