
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
209صفحه ٣٩٥: «إلی أن قال1: ”إنَّ جَرحَنا لهما (کَعب و وَهَب) إنّما کان فی شیءٍ لم یکن یعرِفُه رجالُ الجَرح و التّعدیل المتقدّمون، و هو وجیهٌ یَتعیّنُ قبولُه. و إنّ الرّوایاتِ المعروفةَ صحّتُها عنهما کافیةٌ فی إثبات کذبها.“»
روّات عامّه، فقط در صحّت خبر به سند اکتفا نمودهاند؛ نه به موافقت با واقع و اصول قطعیّه
صفحه ٣٩٦: «”و علی2 الجملة فقد کان هَمُّ رجالِ الجَرح و التّعدیل محصورًا فی تمحیصِ رواة السُّنّة من حیثُ جَودة الحفظ و الضّبط، و عدمِ الشذوذ علی قدر الوُسع، و قلّما یحکمون علی الحدیث بالاضطراب إذا کان الاختلاف واقعًا فی المتن؛ و لکن تمحیصُ متون الرّوایات أو مخالفتُها للحقّ و الواقع و للأُصول أو الفروع الدینیّة القطعیّة الراجحة و غیرِها: لم یَجعلوه من صَناعتهم، و قلّ الباحثون فیه منهم. و کم من حدیث لیس فی إسناده إلّا ثقةٌ ثَبَتٌ و هو معلولٌ واهٍ. فالصّحیح لایُعرَف برُواته فقطّ و إنّما یُعرَف بالفهم و الحفظ.“»
[دو طریق فقهیِ اهل سنّت]
صفحه ٣٩٦، پاورقی٢: «انقسم الفقهُ عند أهل السّنّة إلی طریقتین: طریقةِ أهل الرّأی و القیاس و هم أهلُ العراق، و طریقةِ أهل الحدیث و هم أهلُ الحجاز.
و أهل العراق قد استکثروا من القیاس و مَهَروا فیه، فلذلک قیل لهم: ”أهل
- ـ أی قال السید رشیدرضا فی مجلة المنار. (محقّق)
- ـ محمود ابوریّه این متن را از سیّد رشیدرضا در مجله المنار، ج ٣٤، ص ٦٢٠ نقل میکند. (محقّق)
