
مطلع انوار ج6
مباحث روایی تفسیری
جلد ششم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، تحقیقات، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «درایت الحدیث» و «علوم قرآن و تفسیر» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی تفسیری و حدیثی خواهد بود. اهم مباحث این مجلّد، شاملِ: • ابحاث روایی: مباحثی مبسوط پیرامونِ جعل حدیث، تحقیقی دربارۀ شروح صحیفه سجادیه، اثبات سندیتِ توقیع وارد در ماه رجب و پاسخ به شبهات سندی و محتوایی آن، و همچنین متن برخی اجازه نامهها و ذکر احادیث برگزیده. • ابحاث تفسیری و قرآنی: شامل مباحثی پیرامونِ عدم تحریف قرآن، حجیتِ قرائات قرآنی، جمع آوری قرآن، و همچنین مطالب متنوّع تفسیری.
مطلع انوار ج6
76﴿وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡرِي نَفۡسَهُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَهِ﴾1 نَزَل فی ابنملجم أشقیٰ مرادٍ؛ و قولَه تعالی: ﴿وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعۡجِبُكَ قَوۡلُهُۥ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَيُشۡهِدُ ٱللَهَ عَلَىٰ مَا فِي قَلۡبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلۡخِصَامِ﴾2 ـ الآیة، نَزَل فی علیّ أمیرالمؤمنین، فلم یَقبَلْ. فبَذَل له مأتَی ألفِ درهمٍ فلم یَقبَل، فبَذَل له أربَعَمائةِ ألفِ درهمٍ فقَبِل؛ (تاریخ طبری، مجلّد ٥، صفحة ٢٢٩؛ کامل ابنالأثیر، مجلّد ٣، صفحة ١١٧؛ شرح ابن أبیالحدید، مجلّد ٢، صفحة ٢٤). و له من نظایرِ هذا شیءٌ کثیر.»
و در صفحه ١٠١ و صفحه ١٠٢ مطالب عجیبی راجع به لعن أمیرالمؤمنین علیه السّلام از جانب معاویه نقل کرده است؛ تا آنکه گوید:
«و إنّ قومًا من بنیأُمیّةَ قالوا لمعاویة: یا أمیرَالمؤمنین، إنّک قد بَلَغتَ ما أمّلتَ، فلو کَفَفتَ عن هذا الرّجل! فقال: ”لا والله حتّی یَربوَ علیه الصّغیرُ و یَهرَمَ علیه الکبیرُ، و لا یَذکُرَ له ذاکرٌ فضلًا.“»
و در صفحه ١٠٦ در ضمن احتجاج قیس بن سعد با معاویه گوید:
«یا معاویةُ، تُعیِّرُنا بنَواضِحنا! والله لقد لَقِیناکم علیها یومَ بدر و أنتم جاهدون علی إطفاءِ نورِ الله.» ـ الخ.
أقول: در اینجا ملاحظه میشود که جهاد برای مقاتله کفّار با مسلمین هم استعمال شده است، و منحصر در قتال مسلمین با کفّار نیست. و علیهذا آنچه را که الأخبارالدخیلة جلد ٣، صفحه ٣١٨، آورده است (که جملۀ: اللهُمَّ العن العِصابة الّتی جاهدت الحسینَ علیه السّلام» صحیح نیست؛ زیرا جهاد فقط برای جهاد مسلم با کافر استعمال میشود، و در اصل جاحَدَتْ بوده است) تمام نیست؛ گرچه
- ـ سوره البقرة (٢) آیه ٢٠٧.
- ـ سوره البقرة (٢) آیه ٢٠٤.
