مطلع انوار ج7

الشّهید الثّانی و ظاهرِ غیرِه؛ لصحیح ابن‌بزیع قال: کتَبت إلی الرّضا علیه السّلام: ”هل یجوز للمحرم أن یمشی تحت ظلّ المَحمل؟“ فکتب علیه السّلام: ”نعم“. و نحوه خبر الاحتجاج.

 و قرّب فی الجواهر الجواز فی الظلّ المستقرّ، و حکاه عن الفخر، و لا یخلو من وجهٍ.»¹

 اقول: روایاتی که دلالت دارد بر جواز مشی محرم تحت ظلّ المَحمل بسیار است. و در وسائل الشیعه، طبع بهادری، جلد ٢، صفحه ٢٦٦، آورده است:

 «از جمله از شیخ طوسی با سند خود از محمّد بن الفُضَیل قال: کُنّا فی دِهلیزِ یحیی بن خالد بمکّةَ، و کان هناک أبوالحسن موسی علیه السّلام و أبو‌یوسفَ، فقام إلیه أبویوسف و ترَبَّع بین یدیه فقال: یا أباالحسن جُعِلتُ فداک! المُحرِمُ یُظلِّل؟ قال: ”لا“! قال: فیَستَظِلُّ بالجدار و المَحمل و یدخُل البیتَ و الخِباءَ؟ قال: ”نعم“. فضَحِک أبو‌یوسفَ شِبهَ المُستهزئ، فقال لَهُ أبو‌الحسن علیه السّلام: ”یا أبایوسفَ! إنّ الدّینَ لیس بقیاسٍ!“ إلی أن قال: ”[یُقاسُ کقیاسک و قیاسِ أصحابک: إنّ اللهَ عزّوجلّ أمَر فی کتابه بالطّلاق، و أکّدَ فیه شاهدَین، و لم یَرضَ بهما إلّا عدلَین، و أمَر فی کتابه بالتّزویج، و أهمَلَه بلا شُهودٍ؛ فأتَیتُم بشاهدَین فیما أبطَلَ‌ اللهُ، و أبطَلتُم شاهدَین فیما أکَّدَ اللهُ عزّوجلّ، و أجَزتُم طلاقَ المَجنون و السَّکران!] حَجَّ رسولُ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم، فأحرَمَ و لم یُظَلِّل، و دخل البیتَ و الخِباءَ، و استظَلَّ بالمَحمِل و الجدار، فَعَلنا² کما فعل رسولُ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم.“ فسکت.»³