مطلع انوار ج7

بر لزوم مرور از مواقیت خمسه دو چیز بود:

 اوّل: روایات وارده در مجاورین و قاطنین مکّه که با آنکه حکم مَکّی را پیدا نموده‌اند, معذلک در هنگام احرام بر آنها لازم است که برگردند و از میقات مُحرم گردند؛ و این دلالت دارد بر آنکه احرام از خصوص میقات موضوعیّت دارد.

 دوّم: روایات وارده در مواقیت خمسه که آن برای کسانی می‌باشد که اهل آنجا هستند و یا از آن مرور می‌نمایند و برای دون ایشان نیست. و «دون» به معنی «غیر» است, یعنی میقاتی غیر از این میقات‌ها نمی‌باشد. و بنابراین از این روایات حصر وجوب احرام برای همۀ ساکنین عالَم در این مواقیت خمسه استفاده می‌گردد.

 عرض حقیر: خدشه در هر دو استدلال بود؛ بدین‌گونه که:

 [اوّل]: از روایات واردۀ راجع به مُقیمین و مجاورین در مکّه یک سال و یا دو سال که حکم مکّی را پیدا می‌کنند، استفادۀ وجوب احرام از میقات نمی‌شود؛ بلکه در بعضی وارد است که جوازاً می‌توانند از میقات لبّیک گویند؛ و در بعضی، از همان محلّ احرام اهل مکّه محرم می‌شوند؛ و در روایت اخیر لزوم خروج به میقات بود بعد از گذشتن سال, که باید میان مُفاد آن با سایر روایات جمع کرد؛ و در بعضی هم وارد است که بعد از اقامۀ یک ماه که حکم مکّی را پیدا نمی‌نمایند, می‌توانند از مکّه به مانند اهل مکّه محرم گردند, و خروج به میقات لازم نیست. و این دسته از روایات بر خلاف مطلوب أدلّ می‌باشد.

 و علاوه، این روایات راجع به مجاورین مکّه است؛ چه ربطی دارد به مسافری که از أنحاء آفاق برای عبادت به سوی مکّه می‌آید و عبورش هم از احدی از مواقیت خمسه نمی‌افتد, مانند اهل سودان و حبشه.

 [دوّم]: و امّا لفظ «دون» به معنی قبل می‌باشد نه به معنی «غیر». ”لیس لأحدٍ أن یُحرم دونَ الوقت الّذی وَقَّته رسولُ الله صلّی الله علیه ‌و ‌آله“ معنیش آن است که: «هیچ‌کس را حقّی نیست بر آنکه پیش از میقاتی که رسول الله مقرّر فرموده است