جلد هفتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «فقه و اصول» می‌باشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف و مرحوم معلّق است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی فقهی و اصولی خواهد بود. مهم‌ترین مباحث این مجلّد: • کیفیت تطهیر اشیاء و لوازم بیمارستان، وجه شهادت به ولایت در اذان و اقامه، عدم جواز فتک و ترور، مباحثی در باب ولایت و حکومت • رسائلی پیرامونِ حرمت غناء، حرمت بازی با شطرنج، حرمت ربا، جواز حق التألیف، عدم جواز قضاوت زنان، استحباب اکیدِ مهرالسنة، جواز طواف به دور قبور اهل بیت علیهم‌السلام • مباحثی در فقه اهل سنت و نقد و بررسی آن. • مباحثی در اصول فقه و قواعد فقهیه؛ همچون بررسی احادیث «مَنْ بَلَغ»، و بررسی «حدیث رفع»؛ و دیگر مطالب متنوّع فقهی و اصولی. • و همچنین برگزیده برخی کتب فقهی و اصولی.
مطلع انوار ج7
167بالسّلطان عن ارتکاب الفواحش و الآثام ما لا یمتنع کثیرٌ من النّاس بالقرآنِ و ما فیه من الوعید الأکید و التّهدید الشّدید، و هذا هو الواقع.»1 ـ انتهی.2
معنی التَّعَرُّب بعدَ الهِجرة
در نهایۀ ابن أثیر، جلد ٣، صفحه ٢٠٢ مادّۀ عَرَبَ آورده است که:
«و فیه: ”ثلاثٌ من الکَبائر؛ منها التَّعَرُّب بعدَ الهِجرة“، هو أن یعود إلی البادیة و یُقیم مع الأعراب بعدَ أن کان مُهاجِرًا. و کان مَن رجع بعد الهِجرة إلی موضعه من غیر عُذرٍ، یَعُدّونه کالمرتدّ.
و منه حدیث ابن‌الأکوَع لمّا قُتل عثمانُ، خَرج إلی الرّبذة و أقام بها، ثمّ إنّه دخل علی الحجّاج یومًا فقال له: ”یا بنَ‌الأکوَع، ارتَدَدتَ علی عَقِبَیک و تَعرّبت!“ (و یُرویٰ بالزّای، و سیجیء).
و منه حدیثه الآخَر، تمثّل فی خُطبَته: ”مُهاجرٌ لیس بأعرابیّ.“
جعل المهاجرَ ضِدَّ الأعرابیّ؛ و الأعرابُ: ساکنوا البادیة من العرب الذین لا یقیمون فی الأمصار و لا یَدخُلونها إلّا لحاجةٍ، و العربُ: اسمٌ لهذا الجِیل المعروف من الناس، و لا واحدَ له من لفظه، و سواءٌ أقام بالبادیة أو المُدُن. و النسبُ إلیهما: أعرابیّ و عَرَبیّ.»
در معنی هجرت و موارد آن
در نهایۀ ابن اثیر، جلد ٥، صفحه ٢٤٤ مادّۀ هَجَرَ آورده است که:
- تفسیر القرآن العظیم، ج ٥، ص ١٠٢.
- جنگ ١٨، ص ١٢٩.