جلد هفتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «فقه و اصول» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف و مرحوم معلّق است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی فقهی و اصولی خواهد بود. مهمترین مباحث این مجلّد: • کیفیت تطهیر اشیاء و لوازم بیمارستان، وجه شهادت به ولایت در اذان و اقامه، عدم جواز فتک و ترور، مباحثی در باب ولایت و حکومت • رسائلی پیرامونِ حرمت غناء، حرمت بازی با شطرنج، حرمت ربا، جواز حق التألیف، عدم جواز قضاوت زنان، استحباب اکیدِ مهرالسنة، جواز طواف به دور قبور اهل بیت علیهمالسلام • مباحثی در فقه اهل سنت و نقد و بررسی آن. • مباحثی در اصول فقه و قواعد فقهیه؛ همچون بررسی احادیث «مَنْ بَلَغ»، و بررسی «حدیث رفع»؛ و دیگر مطالب متنوّع فقهی و اصولی. • و همچنین برگزیده برخی کتب فقهی و اصولی.
مطلع انوار ج7
177﴿بِسۡمِ ٱللَهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ * وَيۡلٞ لِّلۡمُطَفِّفِينَ * ٱلَّذِينَ إِذَا ٱكۡتَالُواْ عَلَى ٱلنَّاسِ يَسۡتَوۡفُونَ * وَإِذَا كَالُوهُمۡ أَو وَّزَنُوهُمۡ يُخۡسِرُونَ * أَلَا يَظُنُّ أُوْلَـٰٓئِكَ أَنَّهُم مَّبۡعُوثُونَ * لِيَوۡمٍ عَظِيمٖ * يَوۡمَ يَقُومُ ٱلنَّاسُ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾.1
(مُطَفِّف: المُبَخِّس، الّذی یُبخِسُ المیزانَ و المکیال. الوَیلُ: بِئرٌ فی جهنّم.)
ابنعبّاس: «نزلَت علی النّبیِّ حینَ قَدِم المدینة، و هُم أسوَأُ النّاس کَیلًا.»2
و فی الکافی: «و أنزلَ فی الکَیل ﴿وَيۡلٞ لِّلۡمُطَفِّفِينَ﴾، و لم یَجعَل الویلَ لأحدٍ حتّی یُسمّیَه کافِرًا؛ قال اللَه تعالی: ﴿فَوَيۡلٞ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن مَّشۡهَدِ يَوۡمٍ عَظِيمٍ﴾3.»4
(﴿ٱلۡمِيزَان﴾: ما یوزَنُ به الشّیء و یُعلَم به مقداره. التطفیف: التقلیل.)
تفسیر أبوالفتوح: «رسول خدا به بازار آمد و این آیه بر آنها خواند. سُدّی گفت: ”در مدینه مردی بود أبوجُهَینه؛ دو کیل داشت، یکی زیاده و یکی کم، به زائد بستدی و به ناقص بدادی؛ آیات در حقّ او نازل شد.“»5
تفسیر أبوالفتوح: «راوی گوید: أمیرالمؤمنین علیه السّلام چون از حکومت فارغ شدی به بازار کوفه درآمدی و گفتی:
”یا أیّها النّاسُ! اتّقوا اللَهَ، و أوفوا الکیلَ و المیزانَ بالقسط، و لا تَبخَسوا النّاسَ أشیاءَهم، و لا تَعثَوا!“6
- سوره المطفّفین (٨٣) آیات ١ ـ ٦.
- مستدرک الوسائل، ج ١٣، ص ٢٣٢؛ بحار الأنوار، ج ١٠٠، ص ١٠٦.
- سوره مریم (١٩) آیه ٣٧.
- الکافی، ج ٢، ص ٣١؛ الأصفی فی تفسیر القرآن، ج ٢، ص ١٤١٧.
- روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، ج ٢٠، ص ١٨١، با قدری اختلاف.
- اقتباس از سوره هود (١١) آیه ٨٥: ﴿وَيَٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ﴾.

