جلد هفتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوعِ «فقه و اصول» میباشد که گردآوری چنین مباحثی در کنار هم که برخی مزیّن به تحقیقاتِ عمیق مرحوم مؤلّف و مرحوم معلّق است، برای اهل علم و فضل شکافندۀ افقی جدیدی در مبانی فقهی و اصولی خواهد بود. مهمترین مباحث این مجلّد: • کیفیت تطهیر اشیاء و لوازم بیمارستان، وجه شهادت به ولایت در اذان و اقامه، عدم جواز فتک و ترور، مباحثی در باب ولایت و حکومت • رسائلی پیرامونِ حرمت غناء، حرمت بازی با شطرنج، حرمت ربا، جواز حق التألیف، عدم جواز قضاوت زنان، استحباب اکیدِ مهرالسنة، جواز طواف به دور قبور اهل بیت علیهمالسلام • مباحثی در فقه اهل سنت و نقد و بررسی آن. • مباحثی در اصول فقه و قواعد فقهیه؛ همچون بررسی احادیث «مَنْ بَلَغ»، و بررسی «حدیث رفع»؛ و دیگر مطالب متنوّع فقهی و اصولی. • و همچنین برگزیده برخی کتب فقهی و اصولی.
مطلع انوار ج7
187حرامٌ فی البین، فیکون له شبهُ ورودٍ علی دلیل الحرام؛ فلا تغفل. و هذا لا سترة علیه.
و لکن یبقی الکلام فی مناط دلیل المستحبّ، و أنّه: بأیّ وجهٍ لا یقدّم علی دلیل العامّ أو یعارض معه؟ و هل فی ذلک قاعدةٌ شرعیّة من آیةٍ أو روایةٍ أو إجماعٍ و نحوها؟ و الظّاهر: أنّ وجه عدم تقدیمه علیه هو الارتکاز العرفی بقاعدة وجوب دفع الضّرر المحتمل و غیرها؛ فإذا قال المولی: «لاتکرم الفسّاق» ثمّ قال: «أُحبُّ إکرام الجیران»، فإنّ المتفاهم من الفهم العرفی هو محبوبیّة إکرام الجیران اللّذین لا یکونون فسّاقًا، فافهم.
سیّد محمّد حسین حسینی طهرانی1
[ردّ کلام شیخ انصاری در دخول مفهوم لهو در عنوان غنا]
بسم الله الرحمن الرحیم
و صلّی الله علی محمّدٍ و آله الطّاهرین و لعنة الله علی أعدائهم أجمعین
و بعد فهذا الّذی نذکره هـٰهنا ما سنح بفکری الفاتر عند البحث عن الغناء من کتاب المکاسب المحرّمة لشیخنا الأنصاریّ ـ تغمّده الله برحمته ـ و هو بمنزلة التعلیقة علی ما أفاده ـ قدّس الله نفسَه ـ:
اعلم أنّ الغناءَ هو السَّماع، کما نصَّ علیه فی الصّحاح. و جاریةٌ مُسمِعة: أی مغنّیة. و السَّماع لیس مطلق الصَّوت، بل صوتٌ خاصٌّ بکیفیّةٍ مخصوصةٍ یُقال له بالفارسیّة: آواز خوانی.
و قد أتعب الشیخ نفسه لإفادة حرمته، بتخیّل أنّه صوتُ لهوٍ، و اللهو حرامٌ. و قد نصَّ فی کلامه: بأنّه لا دلیل علی حرمته علی فرض أنّه لم یکن مُلهیًا.
- جنگ ٧، ص ٢٢١.

