
مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
114أجَلُه الّذی لا یُؤَخَّر فیه بَعَثتُ إلیه برَیحانَتَین مِن الجنّة تُسمّیٰ أحدُهما [إحداهما] المُسخِیةَ و الأُخریٰ المُنسِیة. فأمّا المُسخیةُ فَتُسخِیه عن مالِه، و أمّا المُنسیةُ فتُنسِیه أمرَ الدّنیا.“» و در تعلیقه گوید: «فی المصدر: ”أتردَّدُ فیه مثلَ تَردُّدی عندَ قبضِ روح المؤمن.“»
و در صفحه 160 دو روایت دیگر از محاسن برقی با دو سند مختلف از حضرت صادق علیه السّلام در این موضوع نقل میکند: اوّلی را از محمّد الحلبی و دوّمی را از ابوحمزۀ ثمالی:
اوّل: ”قال الله تبارک و تعالی: لِیَأذَنْ بحَربٍ منّی مُستَذلُّ عَبدِیَ المُؤمنِ. و ما تَردَّدتُ عن شیءٍ کتَردُّدی فی مَوتِ المُؤمن: إنّی لأُحِبُّ لقائَه و یَکرَه الموتَ، فأصرِفُه عنه. و إنّه لیَدعونی فی أمرٍ، فَأستجِیبُ له لما هو خیرٌ له. و لو لم یکن فی الدّنیا إلّا واحدٌ من عَبیدی مُؤمنٌ لاسْتَغنَیتُ به عن جمیع خَلقی، و لجَعَلتُ له مِن إیمانه أُنسًا لایَستَوحِشُ فیه إلی أحدٍ.“
دوّم: ”یقول [قال] الله تبارک و تعالی: ما تَردَّدتُ عن شیءٍ أنا فاعلُه کتَردُّدی عن المُؤمنِ؛ فإنّی أُحِبُّ لقائَه و یَکرَه الموتَ، فَأَزوِیه عنه. و لو لم یکن فی الأرض إلّا مُؤمنٌ واحدٌ لاکتَفَیتُ به عن جَمیعِ خَلقی، و جَعَلتُ له مِن إیمانه أُنسًا لایحتاج معه إلی أحدٍ.“»1
[حدیثی در بازگشت هر چیز به هم سنخ خود]
حضرت علاّمه طباطبائی ـ مدّ ظلّه ـ در جلد 8، صفحه 104، از تفسیر المیزان در ذیل آیۀ ﴿كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ﴾2 فرماید:
«کما فی العِلَل بإسناده عن ابراهیم اللّیثی عن الباقر علیه السّلام فی حدیثٍ طویلٍ:
- ـ جنگ 6، ص 128.
- ـ سوره الأعراف (7) ذیل آیه 29.
