
مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
136السُّحتُ فیه [فیه السُّحتُ] بالهَدیَّةِ، و القَتلُ بالمَوعِظةِ: یُقتَلُ البَریءُ لِتُوعَظَ به العامَّةُ.“1»2
[حدیث: لیأتینّ علی الناس زمانٌ لا یسلم لذی دینٍ دینُه]
در بحرالمعارف، صفحه 82، و در حاشیه منظومه سبزواری این روایت را مشاهده نمودهام:
«عن ابن مسعود، عن النبیّ صلّی الله علیه و آله [قال]: ”لَیَأتِیَنّ علی النّاسِ زَمانٌ لا یَسلَمُ لِذی دِینٍ دِینُه إلّا مَن نَفَرَ [یَفِرُّ] مِن شاهِقٍ إلی شاهِقٍ و مِن جُحْرٍ إلی جُحْرٍ کالثَّعلبِ بِأشبالِه.“ قالوا: مَتَی ذلک الزّمانُ؟ قالَ: ”إذا لَم تُنَلِ المَعیشَةُ إلّا بمَعاصِی اللهِ تعالی، فعند ذلک حَلَّتِ العُزوبَةُ.“ قالوا: یا رَسولَ اللهِ، أمَا أمَرتَنا بالتَّزویجِ؟ قال: ”بلی، ولکن إذا کان ذلک الزّمانُ فهَلاکُ الرّجلِ علَی یَدَی أبَوَیهِ؛ فإن لَم یکُن له أبَوانِ فعلی یَدَی زَوجَتِه و وَلَدِه؛ فإن لَم تَکُن له زَوجَةٌ و لا وَلَدٌ فعَلیٰ یَدَی قَرابَتِه و جِیرانِه.“ قالوا: و کیف ذلک یا رَسولَ اللهِ؟ قال: ”یُعَیِّرونه بِضیقِ المَعیشَةِ، و یُکَلِّفونه ما لا یُطیقُ حتّی یُورِدُونه مَوارِدَ الهَلَکَة.“3»
(انتهی الحدیثُ المُبَارک الّذی یَلوح منه آثارُ الصّدق).4
* * *
در عوارف المعارف در هامش صفحه 128 از جلد 4 احیاء العلوم وارد است از عبدالله بن مسعود قال:
- ـ جامع السعادات، ج 2، ص 178.
- ـ جنگ 3، ص 12.
- ـ بحرالمعارف، ص 82؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 11، ص 387.
- ـ جنگ 3، ص 117.
