
مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
211أئمّة الهُدیٰ مِن آل محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم، و اغتَرَفوها مِن بُحورهم، سَمِعوها مِن أفواهم، و أخَذوها من شِفاههم، فهی دیوانُ علمِهم، و عنوانُ حُکمِهم، أُلِّفَت علی عَهدِهم، فکانت مرجعَ الشّیعة مِن بعدهم، و بها ظهر امتیازُ مذهبِ أهل البیت علیٰ غیره مِن مذاهب المسلمین1.2
غیر شیعه اهتمام به ضبط أقوال ائمّه خود نداشتند؛ أقوال آنها بعد از مرگشان مشهور شد
[المراجعات]:
فإنّا لا نعرف أنَّ أحدًا مِن مقلّدی الأئمّة الأربعة مثلًا ألّفَ علی عهدهم کتابًا فی أحدِ مذاهبهم، و إنّما ألّفَ النّاسُ علی مذاهبهم، فأکثروا بعد انقضاء زَمَنِهم، و ذلک حیث تَقرَّر حصرُ التّقلید فیهم، و قصرُ الإمامة فی الفروع علیهم، و کانوا أیّامَ حیاتهم کسائرِ مَن عاصرهم من الفقهاء و المحدّثین، لم یکن لهم امتیازٌ علی مَن کان فی طَبَقَتِهم، و لذلک لم یکن علیٰ عهدِهم مَن یهتمُّ بتدوینِ أقوالهم اهتمامَ الشّیعة بتدوین أقوال أئمّتِها المعصومین «علی رأیها»؛ فإنّ الشّیعةَ مِن أوَّل نَشأتِها لا تُبیح الرّجوعَ فی الدّین إلی غیر أئمّتها. و لذلک عَکَفَت3 هذا العکوفَ علیهم، و انقطعت فی أخذ معالمِ الدّین إلیهم، و قد بذلتِ الوُسعَ و الطّاقةَ فی تدوین کلِّ ما شافهوها به، و استفرغت الهِمَمَ و العزائمَ فی ذلک بما لا مزیدَ علیه؛ حفظًا للعلم الّذی لا یصحّ (علی رأیها) عندالله سواه. و حسبُک (ممّا کتبوه أیّامَ الصّادق) تلک الأُصولُ الأربع مائة، و هی أربع مائة
- ـ المراجعات، ص 408.
- ـ جنگ 20، ص 133.
- ـ [عَکَفَ علی الأمر: لزمه مواظبًا. (محقّق)]
