
مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
63مِن عَمَله، و الکافِرَ یُعرَفُ کُفرُه بِإنکارِه. أیُّها النّاس! دینَکم [دینَکم]؛ فَإنّ السَّیِّئةَ فیه خَیرٌ مِن الحَسَنةِ فی غیرِه، و إنّ السَّیِّئةَ فیه تُغفَرُ، و إنّ الحَسَنةَ فی غیرِه لا تُقبَلُ1“.»2
[تفسیر معنای اللَّطیف از امام رضا علیه السّلام]
در یکی از ابواب توحید اصول کافی چنین وارد است که:
«فتح بن زید الجرجانی از حضرت رضا علیه السّلام پرسید که خداوند در قرآن مجید فرموده: ﴿وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلۡخَبِيرُ﴾؛3 معنی ﴿ٱللَّطِيفُ﴾ چیست؟ حضرت رضا علیه السّلام فرمودند:
«یا فتحُ! إنّما [قلنا:] اللَّطیفَ لِلخَلقِ اللَّطیفِ و لعِلمِه بالشّیءِ اللَّطیفِ. أ وَ لا تَرَی ـ وفّقک الله و ثبّتک ـ إلی أثَرِ صُنعِه فی النَّباتِ اللَّطیفِ و غَیرِ اللَّطیفِ و مِن الخَلقِ اللَّطیفِ و مِن الحَیَوانِ الصِّغارِ و مِن البَعوضِ و الجِرجِسِ و ما هو أصغَرُ مِنها ما لا یَکاد تَستَبینُه العُیونُ؟ بَل لا یَکاد یُستَبانُ لصِغَرِه الذَّکَرُ مِن الأُنثَی و المُحدَثُ [الحدث] المَولودُ مِن القَدیمِ. فلَمّا رَأیْنا صِغَرَ ذلک مِن [فی] لُطفِه و اهتِداءَه لِلسِّفادِ4 و الهَرَبَ مِن المَوتِ و الجَمعَ لِما یُصلِحُه و ما فی لُجَجِ البِحارِ و ما فی لِحاءِ5 الأشجارِ و المَفاوِزِ6 و القِفارِ و إفهامَ بَعضِها عَن بَعضٍ مَنطِقَها و ما یَفهَمُ بهِ أولادُها عنها و نَقلَها الغِذاءَ إلیها ثُمّ تَألیفَ ألوانِها حُمرَةٍ مع صُفرَةٍ و بَیاضٍ مع حُمرَةٍ و أنّهُ ما لا تَکادُ عُیونُنا
- ـ بحارالأنوار، ج 65، ص 311.
- ـ جنگ 1، ص 86.
- ـ سوره الأنعام (6) ذیل آیه 103؛ سوره الملک (67) ذیل آیه 14.
- ـ [لسان العرب: السِّفاد: «نزوُ الذکر علی الأنثی»؛ مجامعت در حیوان را گویند. (محقّق)]
- ـ [لحاء الشجر: قِشر الشجر. (محقّق)]
- ـ [للمفاوز معانٍ متعدّدة و الظاهر أنَّ المراد منها هنا الفلاة لا ماءَ فیها. (محقّق)]
