
مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» میباشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
78یَقبَلِ الوَلایةَ کَبَّرَ أربعًا. فمِن أجلِ ذلک تُکَبِّرون خمسًا، و مَن خَالَفَکم یُکَبِّر أربعًا.“»1
در عیون أخبار الرّضا، صفحه 222، روایت مفصّلی از حضرت رضا علیه السّلام راجع به علاج روایتین متعارضین بیان شده است و در آخر آن میفرماید:
«”أو بِأیِّهما شئتَ وَسِعَک (خ و معک) الاختیارُ مِن بابِ التَّسلیمِ و الاتِّباعِ و الرَّدِّ إلی رَسولِ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم. و ما لم تَجِدُوه فی شیءٍ مِن هذه الوُجوهِ فرُدُّوا إلینا عِلمَه؛ فنحن أولیٰ بذلک، و لا تَقُولوا فیه بِآرائِکم، و علیکم بِالکَفِّ و التَّثَبُّتِ و الوُقوفِ، و أنتم طالِبون باحِثون حَتَّی یأتِیَکم البَیانُ مِن عندِنا.“»2
این روایت بسیار لطیف است و در مباحث اصول در باب اشتغال و در باب تعارض خبرین از آن بحث میشود لکن چون ذکر تمام آن به طول میانجامید با ذکر شماره صفحه کتاب عیون اشاره شد تا بدانجا مراجعه شود.
12. در جواهر السّنیّة، طبع نجف، صفحه 158 گوید:3
«و بهذا الأسناد قال: ”قال النبّی صلّی الله علیه و آله و سلّم: قال الله عزّوجّل: لا إلهَ إلّا اللهُ حِصْنی، مَن دَخَلَه أَمِنَ عَذابی.“ و مراد مرحوم شیخ حرّ عاملی از این اسناد چنانچه در صفحه قبل بیان کرده است، از أمالی شیخ ابوعلی الحسن بن محمّد بن الحسن الطوسی از مرحوم شیخ طوسی است قال: أخبَرَنا أبومُحمَّد الفحّام السّرّ مَن رائی قال: حَدّثنا أبوالحسن مُحمَّد بن أحمد بن عبدالله المَنصوری قال: حَدّثنا عمُّ أبی موسیٰ بن عیسیٰ بن أحمد بن عیسیٰ المَنصوری قال: کنتُ خِدْنًا4 لِلإمام علیّ بن مُحمَّد علیه السّلام و
- ـ عیون أخبار الرضا علیه السّلام، ج 2، ص 82.
- ـ همان مصدر، ص 21.
- ـ الجواهر السّنیّة، ص 313.
- ـ [الخِدْن: الحبیب و الصّاحب. (محقّق)]
