مطلع انوار ج8
کلام (مبدأ و معاد، مَساوی)
جلد هشتم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در «مباحث کلامی» اعم از «مبدأ و معاد، مَساوِی» می‌باشد که گردآوریِ چنین مباحثی همراه با ذکر اسناد و مدارک، راه تتبّع در این موضوعات را برای اهل تحقیق، هموارتر نموده است. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول:مبدأ؛ یادداشتهایی متنوع در مورد توحید پروردگار؛ شامل آیات و روایاتی پیرامون لقاء الله و اسماء الهی و رویت پروردگار و معرفت او و عبودیت حقیقی و همچنین مطالبی متنوع از کتب مختلفِ علمای اسلام. • بخش دوم: معاد و علائم آخرالزمان؛ آیات و روایاتی متنوع در مورد معاد و جهان آخرت، مرگ و قبض روح، قیامت، عینیت جهنم با عمل انسان، همچنین علائم آخرالزمان؛ از قبیل دنیا پرستی مردم آخر الزمان. • بخش سوم؛ مَساوِی؛ مشتمل بر مطالبی متنوّع در نقد اهل سنت و جماعت، و همچنین مَطاعِن خلفای ثلاث و بنی عباس و بنی امیه، نقدِ علما و فقها و همچنین تحلیلِ فِرَق و مذاهبِ اهل سنت و یادداشتهایی پیرامون منع کتاب حدیث، و در نهایت بحثی مفصل پیرامون تقیه.
مطلع انوار ج8
92یکون ممکنًا، فلا یکون واجبًا، و قد فُرِض أنّه واجبٌ، هذا خُلفٌ.1
حنابله قائل به جسمیّت الله می‌باشند
[نهج الحقّ و کشف الصِّدق، علاّمه حلّی]:
و قد تَمادیٰ أکثرُهم فقال: إنّه تعالی یجوز علیه المصافحةُ، و إنّ المخلِصین یُعانقونه فی الدّنیا.2 و قال داود:3 اعفُونی عن الفَرْج و اللِّحیَة، و اسأَلونی عمّا ورآءَ ذلک. و قال: إنّ معبودَه جسمٌ ذو لحمٍ و دَمٍ و جوارحَ و أعضاءٍ، و إنّه بَکیٰ علی طوفانِ نوح، حتّی رَمِدَت عیناه، و عادَته الملائکةُ لمّا اشتَکتْ عیناه!
فَلْیُنصِف العاقلُ المقلِّد من نفسه: هل یجوز له تقلیدُ هؤلاء فی شیءٍ؟ و هل للعقل مَجالٌ فی تصدیقهم فی هذه المقالاتِ الکاذبة و الاعتقاداتِ الفاسدة؟ و تَثِق النَّفسُ بإصابة هولآءِ فی شیءٍ البتّة؟4
حنابله و ابن تیمیّة قائل به فَوقیّت خدا در جهت هستند
[نهج الحقّ و کشف الصِّدق، علاّمه حلّی]:
إنّه تعالی لیس فی جهةٍ
المبحث الرّابع: فی أنّه تعالی لیس فی جهةٍ.
- ـ جنگ 25، ص 171.
- ـ روی محمّد بن عبدالکریم الشّهرستانی هذا القول عن عدّة علمآء من أهل السنّة فی کتاب الملل و النحل، ج 1، ص 105.
- ـ هو داود الجوارب من علمآء أهل السّنّة، ذکره الشّهرستانی فی کتابه الملل و النحل، ج 1، ص 105.
- ـ جنگ 25، ص 172.