مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
152تلذّ لِیَ المَلامةُ فی هواه *** لذکراه و أستَحلی أذاها مات مسمومًا فی أیّام المعتضد، لیلة الأربعاء 28 جمادی الأولی سنة 283 و قیل 276، ببغداد.»1
علی بن حَمّاد عبدیّ - [شاعر عاشق اهل بیت علیهم السّلام در قرن چهارم]
و از الغدیر، جلد 4، صفحه 141 تا صفحه 171 در ترجمۀ أحوال ابن‌حمّاد عبدیّ (أبو‌الحسن علیّ بن حمّاد بن عبیدالله بن حمّاد عدویّ عبدیّ بصریّ) و غدیریّات و مراثی و قصائد او مطالبی را آورده است، و الحق اشعار او نغز و دل‌نشین و دلکش و سلیس و پر محتوا است و می‌توان او را در ردیف اوّل از شعرای اهل بیت محسوب داشت. گویا سَلاست الفاظ و نظم معنا از درون او موج می‌زند و معانی یک‌پارچه و مرتّباً و مسلسلاً در قالب الفاظ ریخته می‌شود. این اشعار عاشق دل‌سوختۀ اهل بیت است و داستان مظلومیّت آنان خواب و خوراک را از او ربوده است و داستان کربلا و قضایای واقعه را مجسّم می‌کند، و چه شایسته بود که دیوان او طبع می‌شد (و شاید تا حال طبع شده باشد).
این شاعر در قرن چهارم می‌زیسته است و معاصر شیخ صدوق و أقران او بوده است و نجاشی او را ادراک کرده است.
و او از کتب أبی‌أحمد جلودیّ بصریّ متوفّی 332 روایت می‌کند.
و در صفحه 148 راجع به عید غدیر گوید:
«یومُ الغدیر لَأشرفُ الأیّام *** و أجلُّها قدرًا علی الإسلامِ یومٌ أقام اللهُ فیه إمامَنا *** أعنی الوصیَّ إمام کلِّ إمامِ - . جنگ 24، ص 312.