
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
158حکایات و کرامات و مکاشفات رواها الثّقات. و توفّی فی النّصف من شعبان سنة تسع و عشرین و ثلاثمائة.»1
علیّ بن محمّد، المعروف بالشّریف ابوالحسن الحِمّانیّ
شعر راقی او: لقد فاخَرَتنا من قُرَیشٍ عِصابةٌ
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام، صفحة 216:] «و منهم: الشّریف أبوالحسن علیّ بن محمّد بن جعفر بن محمّد بن زید بن علیّ بن الحسین بن علیّ بن أبیطالب، الحسینیّ الکوفیّ الحَمّانیّ.
قال صاحب نسمة السّحر: ”فاضلٌ، کفاه شعره فی الحماسة و الغزل عن الألحاظ و الثُّغور، و کادت الجواری الکنّس حسدًا لفکرته أن تغور، له کلّ معنی ترک ذا الفطنة معنا، فهو أحلی من التّهویم إلی المقلة الوسناءِ و أسْنا.“
قال یاقوت الحمویّ: ”کان فی العلویّة من الشّهرة فی الشّعر و الأدب و الطّبع، کعبدالله بن المعتزّ فی العبّاسیّة، و کان یقول:
أنا شاعر و أبی شاعر و جدّی شاعر إلی أبیطالب.“
قلت: کان أشعر أهل زمانه بشهادة إمام زمانه. قال علیّ بن محمّد النّدیم:
دخلت علی المتوکّل و عنده ابنالرّضا علیه السّلام، فقال: ”یا علیّ! مَن أشعرُ النّاس فی زماننا؟“ فقلتُ: ”البحتریّ.“ قال: ”و بعده؟“ قلتُ: ”ولَدُ مروان بن أبیحفصة، خادمُک و عُبَیدُک.“ فالتفت إلی ابنالرّضا علیه السّلام و قال: ”یابن عمّ! مَن أشعر زماننا؟!“ قال علیه السّلام: ”علیّ بن محمّد العلویّ.“ قال: ”و ما تحفظ من شعره؟“ قال علیه السّلام: ”قوله:
- . جنگ 24، ص 355.
