
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
166در مجموعه اشعاری که با معلّقات سبع در یک مجلّد تجلید و صحافی شده است و به طبع سنگی مطبوع، و صفحههایش شمارهگذاری ندارد، در ورق ماقبل آخر از آن گوید:
«قال امرؤُ القَیس، عَمرُو بن حُجر الکندی:
دَنَت السّاعةُ و انْشَقَّ القَمَرْ *** عن غزالٍ صاد قَلبی و نَفَرْ أحوَرٌ قد حِرتُ فی أوصافِهِ *** ناعِسُ الطَّرفِ بِعَینَیهِ حِوَرْ مَرَّ یَومَ العیدِ فی زینَتِهِ *** فَرَمانی فَتَعاطیٰ و عَقَرْ بِسِهامٍ مِن لِحاظٍ فاتِکٍ *** فتَرَکْنی کَهَشیمِ المُحتَظَرْ و إذا ما غابَ عَنّی ساعَةً *** کانَتِ السّاعَةُ أدهیٰ و أمَرّ کَتَبَ الحُسنُ علی وَجنَتِهِ *** بِرَحیقِ المِسکِ سَطرًا مُختَـصَرْ عادَةُ الأقمارِ تَـسری فی الدُّجیٰ *** فَرَأینا اللّیلَ یَسـری فی القَمَرْ بِالضُّحیٰ و اللَّیل فی طُرَّتِهِ *** فرقة ذَا النّورِ کَم شَیءٍ زَهَرْ قُلتُ إذ شَقَّ العِذارُ1 خَدَّهُ *** دَنَتِ السّاعَةُ و انْشَقَّ القَمَرْ2 و له أیضًا:
أقبَلَ و العُشّاقُ مِن خَلفِهِ *** کَأنَّهم مِن حَدَبٍ یَنسِلونَ و جاءَ یَومَ العیدِ فی زینَتِهْ *** لِمِثْلِ ذا فَلیَعمَلِ العامِلون»3 جرجی زیدان در تاریخ آداب اللغة العربیّة، طبع ثالث مطبعۀ هلال، در صفحه 92 الی 96 از جلد 1 گوید:
«توفّی نحو سنة 560 میلادی. هو أشهر شعراء الجاهلیّة و أشرفهم أصلًا و
- . التهذیب: «عذار اللجام: ما وقع منه علی الخدّ.» (محقّق)
- . قابل ذکر است حضرت علاّمه طهرانی ـ رضوان الله علیه ـ همین ابیات را با قدری اختلاف در ص 177 آوردهاند. [محقّق]
- . تعلیقات النّقض، ج 4، ص 1234.
