مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
57فقال: قائلها مَسَّ بطن أُمّه. فقال له ابنه: أو لستَ القائلَ لها فی یوم کذا؟
فقال له: یا بُنیَّ مسُّ بطن الأُمّ أحسن أم القتلُ علی ید حُمَید بن قَحْطَبة؟!
فکان یتّقی من بنی‌العبّاس، و هو من الشّیعة لآل محمّد. و ذکره القاضی الشّریف المرعشیّ فی طبقات الشِّیعة، و ذکَر له یاقوت فی معجم البلدان فی رثاء أبی‌عبدالله الحسین هذه الأبیات:
أجالَت علی عینی سحائبُ عَبرَةٍ *** فلم تَصْحُ بعد الدّمع حتّی ارْمَعَلَّتِ1 تبکی علی آل النّبیّ محمّدٍ *** و ما أکثرت فی الدّمع لا بل أقلَّت أولئک أقوامٌ یَشیموا سیوفَهم *** و قد نکأتْ أعدائَهم حیث سُلَّت2 و إنَّ قَتیلَ الطَّفِّ من آل هاشم *** أذلَّ رِقابًا من قریش فذلّت و کانوا غیاثًا ثمّ أضْحَی رَزیَّةٍ *** ألا عَظُمَت تلک الرّزایا و جَلَّتِ»3 إبراهیم بن محمّد بن أبی‌یحیی، أبو‌إسحاق، مولیٰ أسلم مدنیّ وی از أعلام شیعه بوده است
[تأسیس الشّیعة لعلوم الإسلام] صفحة 237:
«و منهم: إبراهیم بن محمّد بن أبی‌یحیی، أبو‌إسحاق، مولی أسلم المدنیّ. قال النّجاشیّ:
حکی بعض أصحابنا عن بعض المخالفین: أنّ کتب الواقدیّ، سائرها إنّما هی کتب إبراهیم بن محمّد بن یحیی، نقلها الواقدیّ و ادّعاها. (قال:) روی عن أبی‌جعفر و أبی‌عبدالله علیهما السّلام، و کان خِصّیصًا، و العامّة لهذه العلّة تضعّفه.
- . لسان العرب: «ارمعلَّ الدمعُ و ارمعنَّ: سال.» (محقّق)
- . شام سیفَه: أغمده. نکأت أعدائَهم: قتلَتْهم و أثخنَتْهم. (محقّق)
- . جنگ 24، ص 310.