مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشت‌‌های مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتاب‌شناسی و برخی مطالب متنوع » می‌باشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد می‌تواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیت‌ها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیه‌ها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی می‌گردد. • بخش دوم: فهارس و کتاب‌شناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباح‌الشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکی‌ها، و ذکر روایاتی در این موضوع، می‌باشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکته‌‌هایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداخته‌اند.
مطلع انوار ج11
80”روی أحمد بن عبدالعزیز الجوهریّ بإسناده إلی ابن‌دأب قال: لمّا خرج أمیرالمؤمنین علیّ بن أبی‌طالب علیه السّلام إلی صفّین خرج معه نابغة بنی‌جعد، فساق به یومًا فقال:
قد علم المِصـران و العِراقُ *** إنّ علیًّا فحلُها العتاق أبیض جَحْجَاح له رواقُ *** و أُمّه غال بها الصِّداق أکرم من شدّ به نِطاقُ *** إنّ الأُوْلیٰ جاروک لا أفاقو لهم سباق و لکم سباق *** قد علمت ذالکم الرّفاق سُقْتم إلی نهج الهدی و ساقوا *** إلی الّتی لیس لها عراق فی أهله عادتها النّفاق
أخرجه معاویة إلی إصفهان کما فی تاریخ أبی‌نُعَیم، و مات بها فی أیّام مروان کما فی تاریخ الإسلام للذّهبی.“
قال ابن‌النَّدیم فی الفهرست: ”جمع شعره الأصمَعیّ و ابن‌السّکّیت.“ و عقد له السیّد فی الدّرجات الرفیعة فی طبقات الشّیعة ترجمة مستقلّة.»1
حَسّان بن ثابت - وی مردی جَبان و ترسو بود
در الغدیر، جلد 2، صفحه 64 آورده است که:
«و کان حسّان من المعروفین بالجبن، ذکره ابن‌الأثیر فی أُسد الغابة، مجلّد 2، صفحة 6 و قال: ”و کان من أجبن النّاس!“ و عدّه الوطواط فی غرر الخصائص، صفحة 355، من الجبناء و قال:
ذکر ابن‌قتیبه فی کتاب المعارف: ”أنّه لم یشهد مع رسول الله صلّی الله علیه و
- . جنگ 24، ص 302.