
مطلع انوار ج11
رجالی، پزشکی، اشارات و نکتهها
جلد یازدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، یادداشتها و برداشتهای مؤلف از آثار مختلف، در موضوع «رجال، تراجم، کتابشناسی و برخی مطالب متنوع » میباشد. تتبعات و تحقیقات مندرجه در این مجلد میتواند در نوع خود برای آشنایان به این موضوعات بسیار مفید و مثمر باشد. اهم مباحث این مجلّد: • بخش اول: رجال و تراجم شخصیتها؛ که شاملِ مقدماتی رجالی، بیان برخی اصطلاحات و معرّفی برخی آثار اصلی رجالی، ذکر اسامی اعلام و کنیهها و القاب، و بیان مطالبِ متنوّع رجالی میگردد. • بخش دوم: فهارس و کتابشناسی: که به ذکر مطالب متنوّعی در معرّفی آثارِ مهم، همچون حدیقة الشیعه، مصباحالشریعه، تذکرۀ علامه حلی و نثر طوبای مرحوم شعرانی و امثالها پرداخته شده است. • بخش سوم: مطالب پزشکی؛ که مشتمل بر نقل قولهایی در امور طبابت؛ اعم از مسائل پیشگیری و درمان، خواص و فواید برخی خوراکیها، و ذکر روایاتی در این موضوع، میباشد. • در بخش چهارم و پنجم به ذکر طرائف و لطائف، و ذکر اشارات و نکتههایی در موضوعات سیاسی و تاریخی و اجتماعی و بیان لغزشهای برخی آثار علماء، و دیگر مطالب متنوع پرداختهاند.
مطلع انوار ج11
84مرّات بإیران و طبع بمصر محرَّفًا مَدسوسًا فیه. و أمّا کتاب مِشکاة الأنوار ـ و هو تتمیم لمکارم الأخلاق ـ فهو لابنه، کتبه تتمیمًا لکتاب أبیه. و هو من أعلام علماء المائة السّادسة، و لا یحضرنی تاریخ وفاته.»1
تحقیقی راجع به کلمۀ طَبَرْسیّ و طَبْرِسیّ
در تعلیقۀ صفحۀ 139 [از کتاب الفردوس الأعلیٰ]، مرحوم سیّد محمّدعلی قاضی دربارۀ صاحب کتاب احتجاج، أحمد بن علیّ بن أبیطالب طَبْرسیّ گوید:
«و طَبْرِسیّ نسبة إلی طَبْرِس، و هی رستاق بین إصفهان و قاشان و قم؛ و طَبْرِس (بالطّاء المهملة المفتوحة و الباء الموحّدة السّاکنة و الرّاء المکسورة و السّین المهملة) معرّب تَفْرش الحالیّة بإیران، کما عن العلّامة المجلسیّ (ره).
و القول بأنّ الطبرسیّ منسوبٌ إلی طبرستان ـ کما هو المشهور ـ اشتباه من بعض السّلف، و منه تسرّب الوهم إلی أکثر الخلف؛ کما حقّقنا ذلک تفصیلًا فی المقالة الّتی نشرناها فی مجلّة العرفان، صفحة 371 ـ 375، جلد 3، مج 39، طبع صیدا؛ و انظر أیضًا إلی تاریخ بیهقی، صفحة 242، طبع طهران؛ و إلیٰ ذیل ذلک التّاریخ، صفحة 347 ـ 353؛ و إلیٰ ما ذکره خطیبنا العلّامة الواعظ الجرندابیّ فی تعلیقاته علی شرح عقائد الصّدوق، صفحة 59، طبع 2 تبریز، ایران.» ـ انتهیٰ.
در تعلیقۀ کتاب جنّة المأویٰ، تألیف شیخ محمّدحسین کاشفالغطاء، مرحوم آقا سیّد محمّدعلی قاضی در صفحه 267 گوید:
«الطَّبْرسی منسوب إلی طَبْرس؛ طبرس معرّب تَفرش الحالیّة بإیران. و الشّیخ صاحب الاحتجاج، و الطبرسیّ صاحب مجمع البیان، و ابنه صاحب مکارم الأخلاق،
- . جنگ 24، ص 360.
