امام شناسی ج5

فرموده‌اند، در ذیل آیه: ﴿هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِ﴾‌ راجع به معناى ولایت بیان مى‌کند، و مى‌گوید:

 وَلایت با فتحه، نصرت و تصرّف و تربیت است، و با کسره، سلطنت و امارت است، و آیه شریفه به هر دو گونه قرائت شده است. و لفظ ﴿هُنالِكَ﴾ اسم اشاره است که به مکان اشاره مى‌شود، و مراد از آن مرتبه خاصّى از نفس است، که تشبیه به مکان شده است، یعنى در آن حالى که تمام آمال و آرزوهاى نفس از غیر خداوند منقطع مى‌گردد، براى نفس چنین مشاهده مى‌شود که ولایت اختصاص به حضرت حقّ دارد، آن خداوندى که خود ظاهر شده است که او فقط حقّ است و لا غیر. و بنابر این ولایت او باقى و ولایت غیر او باطل است.

 و بنابر این فائده توصیف به حقّانیت خدا، در این ولایت، براى اشعار بدین جهت است که خداوند تبارک و تعالى در آن هنگام به حقّانیّت ظهور دارد، و غیر خدا به بطلان ظهور دارد¹.

 امّا خود علاّمه در تفسیر آیه وارده در مطلع گفتار که در سوره کهف آیه 44 واقع است: ﴿هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَوابًا وَ خَيْرٌ عُقْبًا﴾.

 «در آنجا ولایت اختصاص به خداوند دارد که حقّ است، و او بهترین پاداش و بهترین عاقبت است»؛

 مى‌فرماید: قرائت مشهور با فتحه واو است، و با کسره نیز قرائت شده است، و در هر دو صورت، معنى یکسان است.

 و مفسّرین چنین ذکر کرده‌اند که لفظ ﴿هُنالِكَ﴾ اشاره است به معناى گفتار خداوند: ﴿وَ اُحيطَ بِثَمَرِهِ﴾ «ثمرات و میوه‌هاى باغ آن مرد منکر خدا و منکر روز قیامت، و متّکى به نفس، مورد غضب خدا و تباهى و نابودى واقع گشت».

 یعنى در آن موضع و یا در آن وقت که وقت هلاکت و ظهور ولایت خداست. و ولایت را نیز به معناى نصرت و یارى گرفته‌اند، یعنى خداوند سبحانه و تعالى ناصر و یاور انسان است، در وقتى‌که بلایا و آفات از هر جانب به او روى آورد، و انسان‌