
امام شناسی ج5
جلد پنجم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حقیقت ولایت و رابطۀ آن با توحید» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تحقیق معنای لغوی و اصطلاحی «ولایت» و اقسام آن از «ولایت تکوینی و تشریعی» • پیمودن طریق ولایت مبتنی بر چشمپوشی از همه چیز جز خداست • عارفان حق، ذات خداوند را عبادت میکنند • انسان کامل متحقّق به ولایت مطلقۀ خداست • ولایت عین توحید بوده و برای قوامِ عالَم ضروری است • ولایت ولیّ خدا همچون صورت و نقشِ ولایت کلیۀ الهیه است • لقاء امام زمان علیهالسلام را برای «کشف ولایت» و «لقاء خدا» باید خواست • مهم معرفت به حقیقت امام زمان علیهالسلام است نه تشرّف به حضور مادیِ ایشان • انحرفات عقیدتی فرقۀ وهابیت در توحید • انحرفات طائفۀ شیخیه در قائل شدن به وجودِ استقلالی برای امام • تفسیر «آیۀ ولایت» و پاسخ به شبهاتِ وارده بر مفاد این آیه
امام شناسی ج5
42مىگیرد، و بالملازمه نعیم یعنى ولایت و رفع حجاب دوئیّت، و بینونت، و رسیدن به مقام عبودیّت محضه را متوقّف بر نسیان کثرات، و دور ریختن عالم اعتبار و غرور و باطل و آراء و آمال و آرزوهاى پوچ و بیهوده مىداند، و معلوم است که نسیان کثرات جز با ذکر خدا غیر میسور بلکه غیر مقدور است، پس بنابر این ذکر خدا بطور مداوم موجب طلوع نور حقیقت و رسیدن به مقام أمن و متمکّن شدن در مَنْزلِ وَلاَیَتْ است.
پیمودن طریق ولایت مبتنى بر چشمپوشى از همه چیز جز خداست
و بالجمله حرکت کردن به سوى خداوند، و رفع حجابهاى نفسانیّه، بدون اعراض تامّ از دنیا و زخارف آن، و کسر صولت شهوات، و بریدن علاقه با عالم مجاز، و اعتبار، و مصلحت اندیشىهاى خیالى، و اعتباریّات وهمى، و کسب همّت عالى صورت نخواهد پذیرفت. قال الله سبحانه و تعالى:
﴿وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ وَ كانَ أَمْرُهُ فُرُطًا﴾1.
«و پیوسته جان و اراده خود را با آنان که پروردگار خود را در صبحگاهان و شامگاهان مىخوانند، و او را مىجویند، نگاهدار، و با صبر و شکیبائى با آنان هماهنگ باش! و مبادا به جهت درخواست و اراده زینتهاى زندگانى دنیا از آنان چشم بپوشى و نگاه براندازى، و هیچگاه اطاعت مکن از کسى که ما دل او را از یاد خود غافل نمودهایم، و در نتیجه پیوسته از هواى نفس خود پیروى مىکند، و اموراتش تباه و فاسد و خراب مىشود».
و آیه مبارکه: ﴿وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا﴾2.
«و یکسره منقطع به سوى خدا باش! و از همه چیزها ببرُ و بدو بپیوند»،
به این امر دلالت دارد که: عازم سفر حرم خدا باید از هر چیز جز خدا و جز رضاى خدا چشم بپوشد، و راه اخلاص بپوید، و جز وجهِ خدا و رضاى او هیچ نجوید، و گرنه به منزل مقصود نمىرسد.
- . سوره کهف: 18 ـ آیۀ 28.
- . سوره مزمّل: 73 ـ آیۀ 8.
