امام شناسی ج5

(هم سوگند) و دو نفر عَقِید (هم عهد و هم پیمان) موجود است، و نسبتى که بین حَبیبْ و مُحِبّ است؛ و صِهْرْ (داماد) را نیز وَلیّ گویند چون بواسطۀ قرابت و خویشاوندیی که پیدا کرده است، در بسیاری از امور جزو خانواده محسوب می‌شود؛ و جَارْ (همسایه) را وَلیّ گویند، چون بواسطه قرب مکانی، دارای احکام و احترامات خاصّی شده است؛ و ابْنِ عَمّ (پسر عمو) را وَلیّ گویند، چون جزء افراد عاقله است، و دیه خطائى بر عهده اوست، و نیز در بسیارى از موارد حکم برادر را دارد، و معین و یاور است.

 و هر جا که قرینه خاصّى براى اراده یکى از این معانى بود، باید لفظ را حمل بر آن کنیم، و گرنه همان معناى وَلایت عام بدون قرینه، متبادر به ذهن مى‌گردد، و همان معنى مراد گوینده کلام است.

 و معلوم است که مالکیّت در تدبیر، و تکفّل در امور، و عهده‌دار شدن احکام و مسائل مولَّى علیه، لازمه و نتیجه حاصله از ولایت است، نه اصل حقیقت و معناى مطابقى آن، و هر جا که احیانا اگر دیده شود ولایت را به حکومت و امارت و سلطان و مراقبت و پاسدارى تفسیر کنند، تفسیر به لوازم معنى نموده‌اند، نه بیان معناى واقعى و حقیقى.

بیان استاد علامه طباطبائى قدّس سرَّه در معناى ولایت‌

 و بر همین وَتیره، استاد گرامى ما: حضرت آیة الحقّ و العرفان و سند العلم و الایقان مرحوم آیة الله طباطبائى أفاض الله علینا من برکات نفسه و تربته الشَّریفة در رساله «اَلوِلاَیَة‌»¹ و در تفسیر «المیزان» بیان فرموده‌اند. در رساله «ولایت» فرموده‌اند: اَلْوَلاَیَةُ هِیَ الْکَمَالُ اْلأخِیرُ الْحَقیقِیُّ لِلإنْسَانِ وَ إنَّهَا الْغَرَضُ اْلأخِیرُ مِنْ تَشْریعِ الشَّریعَةِ الْحَقَّةِ الإلَهِیَّةِ.

 «ولایت، آخرین درجه کمال انسان است، و آخرین منظور و مقصود از تشریع‌