امام شناسی ج5

هیچگونه اندوه و حزنى نیست»،

 و به دنبال این آیه، آیه دیگرى است، که در حکم تفسیر کلمه اولیاء الله مى‌باشد، و آن اینست: ﴿الَّذِينَ آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُونَ﴾‌. «أولیاء خدا آن کسانى هستند که ایمان آورده‌اند، و در دنیا داراى استمرار صفت تقوى بوده‌اند».

 لذا این دنباله نمى‌گذارد که لفظ أولیاء الله، شامل همه مؤمنان گردد، درحالى‌که مى‌بینیم در میان ایشان کسانى هستند که خداوند سبحانه درباره آنها مى‌گوید: ﴿وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ‌﴾¹.

 «اکثریت این افرادى که به خداوند ایمان آورده‌اند مشرک هستند».

 چونکه‌ ﴿الَّذِينَ آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُونَ﴾‌ مى‌فهماند که آنان داراى ایمان و تقوى هستند، و قبل از زمان ایمانشان مدّت مدیدى استمرار بر تقوى داشته‌اند، چون مى‌گوید: ﴿آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُونَ﴾.

 و این تعبیر به خوبى دلالت دارد بر آنکه قبل از تحقّق این ایمان، مدّتى بر تقوى مستمرّ بوده‌اند، و چون مى‌دانیم که ایمان اوّلى آنان بدون تقوى بوده است، زیرا که یا آن ایمان با تقوى متقارب بوده، و یا قبل از آن بوده است، و بالأخصّ تقواى مستمرّ و دائمى، بنابر این مراد از این ایمان، مرتبه دیگرى از مراتب ایمان، غیر از مرتبه اوّل است. و در جزء اوّل تفسیر در آیه 130 از سوره بقره گذشت که: براى هر یک از عناوین إیمان و إسْلام، و نیز براى هر یک از عناوین شِرْک و کُفْر، مراتب مختلفى است، که بعضى بالاتر از بعضى دیگر است.

 مرتبه اوّل از اسلام، جارى کردن شهادتین بر زبان و تسلیم ظاهرى است، و به دنبال آن مرتبه اوّل از ایمان است، و آن اذعان و اعتراف به مفاد شهادتین است اجمالا از روى قلب، و پذیرش دل، و اگر چه هنوز به جمیع اعتقادات حقّه دینیّه سرایت نکرده باشد، و مؤمن به یکایک آنها اذعان ننموده باشد.

 و بدین جهت ممکن است که بعضى از مراتب شرک با ایمان مجتمع گردند قال الله تعالى:

 ﴿وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ‌﴾.