امام شناسی ج5

 چقدر خوب و عالى این آیه مبارکه، این حقیقت را مُبَّین و روشن مى‌سازد، که یگانه راه ولایتْ، ذکر خدا، و یاد خداست. و غفلت از یاد خدا و ذکر خدا موجب اِنغمار در وادى ضلالت است:

 ﴿فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا* ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى‌﴾.¹

 «پس (اى پیغمبر) روى گردان و اعراض کن، از آن کسى که از ذکر ما روى گردانیده است! و غیر از حیات و زندگى دنیا چیزى را نخواسته و اراده ننموده است! اینست نهایت بلوغ علمى ایشان! بدرستى که پروردگار تو داناتر است به آن کسى که از راه او گمراه گردیده است، و داناتر است به آن کسى که در راه او، راه را یافته است».

 اوّلاً در این آیات مى‌بینیم که: زندگانى پست، و غرور دنیوى، و انغمار در شهوات، و افکار باطله، و آراء کاسده را ملازم با اعراض از یاد خدا و ذکر خدا مى‌داند.

 و ثانیاً مى‌فهماند که: نهایت بلوغ علمى بطور مطلق در این توقّفگاه نیست، بلکه این توقّفگاه نهایت بلوغ علمى و اندیشه فکرى این کوته‌نظران است، و افرادى که به ذکر خدا پیوسته متذکّرند، نهایت بلوغ علمى آنان جاى دیگر و در محلّ دیگرى خواهد بود.

 و ثالثاً مى‌رساند که: این افراد، گمراه مى‌باشند، و خداوند به گمراهان و گمگشتگان از راه او عالم و از احوال آنها مطّلع است، و نیز مى‌رساند که: غیر این دسته غافل از ذکر خدا، آن دسته که به ذکر خدا متوجّهند، آنان راه یافتگانند، و خداوند به احوال ایشان نیز عالم است، و بنابر این به خوبى و روشنى، این آیه مى‌رساند که: گمراهى از راه خدا در اثر غفلتِ از ذکر خدا، و راه یافتگى به راه خدا، در اثر ذکر خداست. پس ذکرِ خدا موجب سلوک و رسیدن به مقصود و مقام ولایت است.

 و آیات سوره التکاثر نیز به خوبى مى‌رساند که: توجّه به کثرات این عالم، انسان را از لقاء محبوب، و از بهشت نعیمِ لقاء و وَلایت محروم مى‌کند، و بنابراین‌