امام شناسی ج5

 ﴿قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ‌﴾¹.

 «بگو (اى پیامبر) اگر شما چنین هستید که خداوند را دوست مى‌دارید، پس بنابر این باید از من پیروى کنید، تا خداوند نیز به شما محبّت داشته باشد، و گناهان شما را بیامرزد».

 آمرزش گناه عبارت از رفع موانع طریق و آلودگیهاى نفسانى است، که موجب چرک و کثافت بر روى دل مى‌شود، و محبّت خدا عبارت از جذبه‌اى است که به سوى مؤمن مى‌رسد، و پیوسته او را به سوى خدا مى‌کشد.

 باید دانست که عبادت بر سه قسم ممکن است واقع شود: اوّل، به جهت میل و طمع به بهشت، دوّم، به جهت ترس از دوزخ، سوّم، به جهت محبت به خداوند، تقرّباً اِلَیْه و ابتغاءً لِوَجْهِهِ، نه به جهت طمع و نه به جهت ترس. و سالکین الى الله که مقصدشان وصول به ولایت و محض عبودیّت است حتما باید عبادات بلکه تمام کارهاى خود را به جهت سوّم که عشق و محبّت به خداوند تعالى است انجام دهند.

 زیرا نهایت و غایت از دو قسم اوّل و دوّم، یا رسیدن به راحتى و یا تخلّص و دورى از عذاب و ناراحتى است. و بنابر این مقصد و مقصود رسیدن به مشتهاى نفس است، و توجّه به خداوند سبحانه براى حصول اشتهاى نفسانى است. و در این صورت خداوند واسطه‌اى براى کامیابى و امیال نفسانى قرار گرفته است. و معلوم است که واسطه از جهت نفس وساطت، مقصود اصلى نیست، بلکه مقصود عرضى و تبعى است، و علیهذا چنین عبادتى حقیقةً براى خدا نیست، بلکه براى وصول به مشتهیات نفسانى است، و لیکن حقّ عبادت که براى حقّ است حقّا همان قسم سوم است، که طالبان ولایت بر آن وتیره تمشّى دارند.

 محمّد بن یعقوب کلینى، از علىّ بن ابراهیم، از پدرش، از ابن محبوب، از جمیل، از هارون بن خارجة، از حضرت صادق علیه‌السّلام روایت مى‌کند که: قَالَ: إنَّ الْعُبّادَ ثَلاَثَةٌ: قَوْمٌ عَبَدُوا اللهَ عَزَّوَجَلَّ خَوْفًا، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْعَبِیدِ؛ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی طَلَبَ الثَّوَابِ، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الاُجَرَآءِ؛ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللهَ عَزَّ