
مطلع انوار ج13
مواعظ رمضان المبارک 1370 هجری قمری
جلد سیزدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، مشتمل بر متنِ مواعظِ مؤلّف در ماه رمضان سال 1370 ه. ق در مسجد قائم طهران میباشد که به اهتمام خود مؤلف به رشتۀ تحریر درآمده است. عمق مباحث مطروحه، شیوایی و روانیِ سخن برای پویندگان معرفت، جاذب و راهگشا میباشد. اهمّ مطالب مندرجه در این مجلّد: • مباحثی مختصر دربارۀ حقیقت دین؛ عدم تحریف قرآن، تحریف کتب مقدّس ادیان؛ عصمت انبیاء و پاسخ به شبهات. • مباحثی درباره عقل و عقلانیت؛ مباحثی درباره فضیلت علم و علماء. • مباحثی در مورد دنیا، مرگ، برزخ و قیامت، معادجسمانی. • مباحثی در مورد انفاق؛ نیت و اخلاص؛ حقیقت توکل و فضیلت آن؛ امر به معروف و نهی از منکر و شرایط آن.
مطلع انوار ج13
134کَهَیئَةِ السِّراجِ، إن أعطاهُ اللهُ شَکَرَ و إن ابتَلاهُ صَبَرَ.»1و2
تسلّط صاحب قلبِ فروزنده بر کائنات
چنین شخصی به مقامی میرسد که بر کائنات مسلّط میگردد و به عوالم
- . مجمع البحرین، ج 2، ص 147. ترجمه:
«قلبها چهار گونهاند: قلبی که در آن نفاق و ایمان است، درصورتیکه مرگ صاحب این قلب را در حال نفاق دریابد هلاک گشته و اگر در حال ایمان دریابد نجات یافته است؛ و قلبی که وارونه است و آن قلب شخص مشرک است؛ و قلبی که بر آن مهر خورده و آن قلب منافق است؛ و دیگر قلبی تابناک که در آن چیزی چون چراغ میدرخشد، و آن قلب مؤمن است که اگر خداوند به او عطائی دهد شکر گزارد و اگر مبتلا و گرفتارش سازد صبر نماید.» (محقّق) - . رساله سیر و سلوک منسوب به بحرالعلوم، ص 205، تعلیقه 2:
«این روایت را در ج 2 اصول کافی، ص 422 با اسناد متّصل خود از سعد، از حضرت أبیجعفر علیه السّلام بدین کیفیّت آورده است:
قال علیه السّلام: ”إنَّ القُلوبَ أربَعَةٌ: قلبٌ فِیهِ نِفاقٌ و إیمانٌ، و قلبٌ مَکُنوسٌ، و قلبٌ مَطبوعٌ، و قلبٌ أزهَرُ أجرَدُ.“ فقُلتُ: ”و ما الأزهَرُ؟“ قالَ: ”فِیهِ کَهَیئَةِ السِّراج. فأمّا المَطبوعِ فقَلبُ المُنافِقِ؛ و أمّا الأزهَرُ فقَلبُ المؤمنِ، إن أعطاهُ شَکَرَ و إنِ ابتَلاهُ صَبَرَ؛ و أمّا المَنکوسُ فقَلبُ المُشرِکِ.“ ثُمَّ قرَأ هَذِهِ الایَة: ”﴿أَفَمَن يَمۡشِي مُكِبًّا عَلَىٰ وَجۡهِهِۦٓ أَهۡدَىٰٓ أَمَّن يَمۡشِي سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ﴾*؛ فَأمَّا القَلبُ الَّذی فِیهِ إیمانٌ و نِفَاقٌ فهُم قوْمٌ کانُوا بالطّائفِ، فإن أدرَکَ أحَدَهُم أجَلُهُ عَلَی نِفاقِهِ هَلَکَ و إن أدرَکَهُ عَلَی إیمانِهِ نَجا.“
و عین همین روایت را در بحار الأنوار، ج 15، جزء 2، ص 37 از معانی الأخبار روایت کرده است، ولی به جای لفظ ”أزهر أجرد“ لفظ ”أزهر أنور“ آورده است.
... و نیز در ص 422، از ج 2 اصول کافی، از حضرت صادق علیه السّلام آورده است که:
تَجدُ الرَّجُلَ لَا یُخطِئُ بلَامٍ و لا واوٍ خطیبًا مِصقَعًا و لَقَلبُهُ أشَدُّ ظُلمَةً مِنَ الَّلیلِ المُظلِم، و تَجدُ الرَّجُلَ لَا یَسْتَطِیعُ یُعَبِّر عَمَّا فی قلبهِ بلِسانِهِ و قلبُهُ یَزهَرُ کَما یَزهَرُ المِصباح.
و در ص 35 از ج 15، جزء 2 بحار، از اسرار الصّلاة آورده است که:
قال النبیّ صلّی الله علیه و آله و سلّم: قلْبُ المُؤمِنِ أجرَدُ و فِیهِ سِراجٌ یَزْهَر** ... .»
* سوره الملک (67) آیه 22.
** معاد شناسی، ج 5، ص 128:
«دل مؤمن پاک و خالی است و در آن چراغی میدرخشد، و دل کافر سیاه و واژگون است.»
- . مجمع البحرین، ج 2، ص 147. ترجمه:
