مطلع انوار ج13
مواعظ رمضان المبارک 1370 هجری قمری
جلد سیزدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، مشتمل بر متنِ مواعظِ مؤلّف در ماه رمضان سال 1370 ه. ق در مسجد قائم طهران می‌باشد که به اهتمام خود مؤلف به رشتۀ تحریر درآمده است. عمق مباحث مطروحه، شیوایی و روانیِ سخن برای پویندگان معرفت، جاذب و راهگشا می‌باشد. اهمّ مطالب مندرجه در این مجلّد: • مباحثی مختصر دربارۀ حقیقت دین؛ عدم تحریف قرآن، تحریف کتب مقدّس ادیان؛ عصمت انبیاء و پاسخ به شبهات. • مباحثی درباره عقل و عقلانیت؛ مباحثی درباره فضیلت علم و علماء. • مباحثی در مورد دنیا، مرگ، برزخ و قیامت، معاد‌جسمانی. • مباحثی در مورد انفاق؛ نیت و اخلاص؛ حقیقت توکل و فضیلت آن؛ امر به معروف و نهی از منکر و شرایط آن.
مطلع انوار ج13
189«المَوعِظَةُ [الکلمة] إذا خَرَجَت مِنَ القَلبِ وَقَعَت فِی القَلبِ، و إذا خَرَجَت مِنَ اللّسانِ لَم یَتَجاوَز الآذانَ؛»1
عَن علیِّ بنِ الحُسَینِ علیه السّلامُ ـ بعد کلامٍ ـ قالَ: «فإنَّ العِلمَ إذا لَم یُعمَل بِهِ، لَم یَزدَد صاحِبُهُ إلا کُفرًا و لَم یَزدَد مِنَ اللَهِ إلا بُعدًا؛»2
فی نهج البلاغة: «أوضَعُ العِلمِ ما وَقَفَ علی اللسانِ، و أرفَعُهُ ما ظَهَرَ فی الجَوارحِ و الأرکانِ.»3
پایداری دنیا به عالم با عمل
تقوا ملازم با علم، و علم ملازم با تقوا است. اگر عالمی از عمل دست بدارد، دنیایی را خراب خواهد کرد و مردم را بی‌دین تربیت خواهد نمود:
«إذا فَسَدَ العالِم فَسَدَ العالَم.»4
- . شرح نهج البلاغة ابن أبی‌الحدید، ج 20، ص 287، (حکمت 279 از حِکَم منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام). ترجمه:
«هنگامی که سخن و موعظه از دل بیرون آید، بر دل می‌نشیند؛ و آن‌گاه که از زبان بیرون آید، از گوش‌ها تجاوز نمی‌کند.» (محقّق) - . الکافی، ج 1، ص 44. ترجمه:
«از حضرت امام سجاد علیه السّلام روایت شده است که بعد از کلامی چنین فرمودند: ”همانا اگر به علم عمل نشود، برای صاحب آن جز کفر و ضلالت و جز دوری از خدا چیزی نمی‌افزاید.“» (محقّق) - . نهج البلاغة (عبده)، ج 4، ص 156. ترجمه:
«وضیع‌ترین علم آن است که بر زبان بایستد (و به عمل مؤدّی نگردد)؛ و رفیع‌ترین علم آن است که در اعضاء بدن و ارکان آن (چون قلب و مغز)، ظاهر و هویدا گشته است.» (محقّق) - .گرچه این عبارت کلامی صحیح و مطابق حکمت و تجربه است، و لیکن در مجامع روایی شیعه با این لفظ از ائمّه طاهرین علیهم السّلام وارد نشده است. در شرح غُرَر الحکم و دُرَر الکلم، ج 4، ص 109 از امیرالمؤمنین علیه السّلام تعبیر: «زَلَّةُ العالِمِ تَفسُدُ العالَمَ.» و در بحار الأنوار، ج 74، ص 140 عبارت: «و قِیلَ: أیُّ النّاسِ شَرٌّ! قَال صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”العُلَماءُ إذا فَسَدوا.“» وارد شده است.
ترجمه: «هنگامی که عالِمی فاسد شود، عالَمی فاسد و تباه می‌گردد.» (محقّق)
- . شرح نهج البلاغة ابن أبی‌الحدید، ج 20، ص 287، (حکمت 279 از حِکَم منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام). ترجمه: