مطلع انوار ج13
مواعظ رمضان المبارک 1370 هجری قمری
جلد سیزدهم از موسوعۀ گرانسنگ «مطلع انوار» اثر حضرت علامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه، مشتمل بر متنِ مواعظِ مؤلّف در ماه رمضان سال 1370 ه. ق در مسجد قائم طهران می‌باشد که به اهتمام خود مؤلف به رشتۀ تحریر درآمده است. عمق مباحث مطروحه، شیوایی و روانیِ سخن برای پویندگان معرفت، جاذب و راهگشا می‌باشد. اهمّ مطالب مندرجه در این مجلّد: • مباحثی مختصر دربارۀ حقیقت دین؛ عدم تحریف قرآن، تحریف کتب مقدّس ادیان؛ عصمت انبیاء و پاسخ به شبهات. • مباحثی درباره عقل و عقلانیت؛ مباحثی درباره فضیلت علم و علماء. • مباحثی در مورد دنیا، مرگ، برزخ و قیامت، معاد‌جسمانی. • مباحثی در مورد انفاق؛ نیت و اخلاص؛ حقیقت توکل و فضیلت آن؛ امر به معروف و نهی از منکر و شرایط آن.
مطلع انوار ج13
40احاطۀ کامل ائمّۀ اطهار بر علوم مادی
و لیکن گاه‌گاهی ائمۀ اطهار راجع به علوم مادی، مطالبی برای اثبات توحید بیان فرموده‌ا‌ند؛ و از آنجا به دست می‌آید که آنها علاوه بر علوم دینی و معارف الهیّه بر چنین علومی هم احاطۀ کامل داشته‌اند.
در آن زمان که منجّمین ستارگان را به منزلۀ گل‌میخ‌های طلایی برای زینت دنیا می‌دانستند، اسلام می‌گفت: «آنها شهرهایی هستند مانند شهرهای شما، و در آنجا موجوداتی مانند شما سکونت دارند؛ إنّها مُدُنٌ کَمُدُنِکُم.»1
- . این عبارت در مجامع روایی موجود یافت نشد؛ لیکن این مضمون در دو روایت ذیل این‌چنین آمده است:
بحار الأنوار، ج 55، ص 91: «تفسیر علی بن إبراهیم، عن أبِیهِ و یعقوبَ بن یزید، عن ابن أبی‌عُمَیرٍ، عن بَعض أصحابِنا، عَن أبِی‌عَبدِاللهِ علیه السَّلام قال: قال أمیرالمؤمنین علیه السَّلام: ”هَذِهِ النُّجُومُ الَّتِی فِی السَّماءِ مَدائِنُ مِثلُ المَدائنِ الَّتِی فِی الأرضِ؛ مَربُوطَةٌ کُلُّ مَدِینَةٍ إلَی عَمُودٍ مِن نُورٍ، طُولُ ذَلِکَ العَمُودِ فِی السَّماءِ مَسِیرَةُ مِائتَینِ و خَمسِینَ سَنَة.“»
ترجمه: «امام صادق علیه السّلام فرمودند که امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمود: ”این ستارگانی که در آسمانند، شهرهایی هستند نظیر شهرهایی که در زمین قرار دارند؛ هر شهری به ستونی از نور بسته و مرتبط شده است، و طول این ستون‌ها در آسمان به اندازۀ مسیر دویست‌وپنجاه سال راه می‌باشد.“» (محقّق)
الکافی، ج 8، ص 231: «محمّد بن یحیی، عن أحمد بنِ محَمّد، عَن الوَشّاءِ، عن عبدالله بن سِنان، عَن أبِی‌حمزَةَ قال: قال لِی أبوجعفرٍ علیه السَّلام لَیلَةً و أنا عِندَهُ و نَظَرَ إلَی السَّماءِ قال: ”یا أباحَمزَةَ، هَذه قُبَّةُ أبِینا آدَمَ علیه السَّلام، و إنَّ لِلَّهِ عَزَّوجَلَّ سِواها تِسعًا و ثَلاثِینَ قُبَّةً فِیها خَلقٌ ما عَصَوُا الله طَرفَةَ عَین.“»
ترجمه: «أبوحمزه ثمالی نقل می‌کند که: شبی در خدمت امام باقر علیه السّلام بودم؛ آن حضرت به آسمان نگاهی کردند و فرمودند: ”ای أبوحمزه این قبّۀ پدرمان آدم علیه السّلام است، و همانا از برای خداوند عزّوجلّ جز این قبه سی‌و‌نه قبّۀ دیگر است، و در آنها مخلوقاتی هستند که حتّی به اندازۀ یک چشم برهم زدن خدا را معصیت نکرده‌اند.“» (محقّق)
- . این عبارت در مجامع روایی موجود یافت نشد؛ لیکن این مضمون در دو روایت ذیل این‌چنین آمده است: