عنوان بصری ج۱

جاودانه است فقط معصوم است که از عالم کثرت به نحو اطلاق بیرون آمده، و سایر مردم شائبۀ کثرت دارند و نمی‌توانند جاودانه باشند.

در دسترس بودن أمیرالمؤمنین به مدّت بیست و پنج سال

علی‌کلّ‌حال، أمیرالمؤمنین علیه السّلام بیست و پنج سال در منزل بود و مردم می‌آمدند و می‌رفتند؛ ‌هر کسی می‌خواست از آن حضرت استفاده کند درب منزل برای او باز بود، و افرادی هم که نمی‌خواستند استفاده کنند کاری به حضرت نداشتند.

این یک برهه از زمان که حضرت بیست و پنج سال در اختیار همه بود و مردم دسترسی به امام خود داشته‌اند، و زمانی را هم مثل زمان امام صادق علیه السّلام مشاهده می‌کنیم که حضرت به عنوان بصری می‌فرماید: آمدن تو به نزد ما موجب دردسر ما می‌شود.

خفقان و اختناق شدید در دوران امام کاظم و عسکریّین علیهم السّلام

و امّا دوران حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام دوران اختناق بود و اساساً کسی نمی‌توانست به محضر حضرت شرفیاب شود. همچنین در زمان عسکریّین علیهما السّلام واقعاً دوران عجیبی بود؛ زیرا آن دو بزرگوار در پادگان نظامی و تحت نظر بودند.

حال در زمان موسی بن جعفر که چند سال از اواخر عمر را در زندان بودند و به طور کلّی ارتباط مردم با ایشان قطع بود، و یا در زمان عسکریّین علیهم السّلام تکلیف هدایت و ارشاد مردم چه می‌شود و مردم چه تکلیفی دارند؟

تعریف هدایت در مکتب عرفان و عرفاء الهی

عرض شد که: مسألۀ هدایت و ارشاد به هیچ‌وجه ارتباطی با حضور و غیبت ندارد؛ زیرا هدایت عبارت است از: ارتباط نفس با مبدأ خود، و نحوۀ اتّجاه و جهت دادن نفس از جانب پروردگار و مقام ولایت کلّیه بر حسْب کیفیّت و خصوصیّتی که نفس واجد آن است.

در زمان خلفا بارها اتّفاق می‌افتاد که: بعضی از علمای یهود و نصاری به مدینه می‌آمدند و با خلفا محاجّه می‌کردند و آنها را محکوم می‌نمودند، و همین‌که خلیفه محکوم می‌شد و آن شخص می‌خواست از مسجد خارج شود و به طور کلّی