عنوان بصری ج۱
جلد اول از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» می‌باشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرموده‌اند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصه‌های این کتاب شریف بوده که در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد. مجلد اول از این مجموعه در موضوع «ولایت و هدایت» و تبیینِ «حقیقت هدایت باطنی» و «کیفیت دستگیری اولیای‌الهی» و «چگونگی سیر سالک در صورت نبود استاد کامل» به ساحت علم و فضیلت تقدیم می‌گردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • اهمیّت حدیث عنوان بصری در سلوک راه خدا • هدایت و دستگیری امام، ملکوتی است و خارج از زمان و مکان • ولایت یعنی احاطۀ عِلّی و واقعی بر همۀ مقدّرات و نفوس • سالک باید خود را با قضا و قدر الهی تطبیق دهد • در هیچ زمانی راه رسیدن به خدا مسدود نیست • آیا هدایت پروردگار منوط به ارتباط ظاهری با امام است؟ • یکی‌بودن هدایت‌گریِ امام در ظهور و غیبت • بی‌فایده‌بودن قُرِب ظاهری با با ولیّ خدا، در صورت عدم اتصال باطنی • شرط سلوکْ خلوص و تسلیم است، نه حضور امام و ولیّ • سالک باید مثل کسی باشد که شب امتحانش را می‌گذراند • گاهی صلاحِ سالک، در عدمِ وصول به ولیّ خداست • بعضی‌ها راه نرفته سالک‌اند! • شمّه‌ای از اسرار توحیدی و عرفانی در روز عاشورا
عنوان بصری ج۱
93این‌طور برای ما بیان کرده‌اند که: از فرصت استفاده کنید و بهره بگیرید؛ زیرا این فرصت دیگر پیدا نخواهد شد. امشب که از دست رفت برنمی‌گردد، و اگر فردا گذشت دیگر نخواهد آمد؛ زیرا فردا یک حصّۀ وجودی است که در عالم برای ما مقرّر کرده‌اند، و ما هستیم که می‌توانیم این حصّۀ وجودی را پر‌بار و یا کم‌بار کنیم و اختیار داریم که این روز را به چه نحو بگذرانیم.
ما روایاتی را که از پیغمبر اکرم و ائمّه آمده است که: «مَن استوی یَوماهُ فهو مَغبونٌ؛1 حقاً مغبون آن کسی است که دو روزش با هم مساوی باشد» ندیده می‌گیریم، و به راحتی از کنار آنها می‌گذریم. درحالتی‌که بزرگان این‌طور عمل نمی‌کردند؛ آنها این مطالب را واقعی می‌دانستند و در مقام عمل برمی‌آمدند.
بروز و ظهور نفس اعمال انسان در روز قیامت
روزی خواهیم دید که قیامت شده و پروندۀ أعمال2 را آورده‌اند، و انسان در آنجا احساس می‌کند که: در یک روز و نیز دو روز بعد آن عملی صالح داشته، ولی ما بین این دو روز هیچ کاری انجام نداده است. و آنجاست که ندای واحَسرَتا بلند است که: چرا امروز وظیفه‌ام را انجام نداده‌ام؟! و دیگر کاری هم نمی‌شود کرد. و
- ارشاد القلوب، ج ١، ص ٨٧؛ عوالی اللآلی، ج ١، ص ٢٨٤.
- البتّه تعبیر به پرونده از باب مسامحه است؛ زیرا جهت تجرّدی که در روز قیامت برای انسان پیدا می‌شود، تمام خصوصیّات و مسائلی را که در عالم دنیا بر او گذشته است به صورت علم حضوری ـ به صورت نفس واقعه ـ در وجود خود می‌بیند.
یعنی همان‌طوری که الآن شما وجود خود را در این مکان احساس و تصوّر می‌کنید و کسی به شما نمی‌گوید که: شما در این مجلس حضور دارید، و نفس حضورتان در این مجلس علم حضوری است، در روز قیامت هم احساس می‌کنید که در همین مجلس هستید؛ نه اینکه ملائکه می‌آیند و مجلس را به شما نشان می‌دهند.
به عبارت دیگر: مانند نوار نیست تا به شما نشان بدهند، بلکه نفس حضورتان را در این مجلس به شما ارائه می‌دهند. گویا دوباره تاریخ برای شما تکرار شده و شما را در آن واقعه‌ای که انجام داده‌اید قرار می‌دهند. این را تجرّد می‌گویند.