عنوان بصری ج۲
جلد دوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» می‌باشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرموده‌اند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصه‌های این کتاب شریف بوده که در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد. مجلد دوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت وِرد و ذکر» و تبیینِ «ملاک ذکر حقیقی» و «رابطه ذکر با توحید» به ساحت علم و فضیلت تقدیم می‌گردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • نیازمندی روح به ذکرْ همانندِ احتیاج جسم به تغذیه • قلب مؤمن تنها جایگاه تجلیّات ذاتیّ خداوند • تأثیر ذکر در جلای قلب و قطع تعلّق از دنیا • ذکر یعنی توجّه به جنبۀ ربطی موجودات • اختراعات اخیره، برای اهل عرفان است! • افتخار مولانا و حافظ به خاکساری ائمه علیهم‌السلام • ضرورت ذکر در عین اشتغال به امور دنیوی • لزوم فراهم‌سازی شرایط کمالی انسان، در حکومت اسلام، جهت ایجاد آرامش فکری • انتساب قوای الهی به خود، بزرگترین خطر سالک • احساس بی‌نیازی معنوی، بزرگترین مرض روحی • کاریزما، بزرگترین آفت در سیر و سلوک • تأثیر بیداری بین‌الطلوعین در قوای فکری انسان • ضرورت ذکر در انکشاف حقایق توحیدی • دیدگاه توحیدی و پدرانۀ رسول‌خدا نسبت به کفّار • لزوم توجه به اسمای حُسنای الهی در هنگام ذکر • به کار‌گیری اسماء و صفات الهی در زندگی روزمره • ضرورت استمرار اذکار و تمرینِ پیاده‌سازی آن در زندگی
عنوان بصری ج۲
59...1
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] فی طولِ الإقامةِ فیهِ، و حَقَّقَتِ القِیامةُ علیهم عِداتِها، فَکَشَفوا غِطاءَ ذلکَ لِأهلِ الدّنیا، حتّیٰ کَأنَّهُم یرَونَ ما لا یرَی النّاسُ و یسمَعونَ ما لا یسمَعونَ.
فَلَو مَثَّلتَهُم لِعَقلِکَ فی مَقاوِمِهِمُ المَحمودةِ و مَجالِسِهِمُ المَشهودَةِ، و قد نَشَروا دَواوینَ أعمالهم، و فَرَغوا لِمُحاسبةِ أنفُسِهِم عن کُلِّ صغیرةٍ و کبیرةٍ أُمِروا بها فقَصَّروا عنها، أو نُهوا عنها ففَرَّطوا فیها، و حَمَّلوا ثِقَلَ أوزارِهِم ظُهورَهم فضَعُفوا عنِ الإستقلالِ بها فنَشَجوا نَشیجًا و تَجاوَبوا نَحیبًا، یعِجّونَ إلیٰ رَبِّهم مِن مَقاوِمِ نَدَمٍ و اعتِرافٍ؛ لَرَأَیتَ أعلامَ هُدًی و مَصابیحَ دُجًی، قد حَفَّت بهمُ الملائکةُ، و تَنَزَّلَت علیهمُ السَّکینةُ، و فُتِحَت لَهم أبوابُ السّماءِ، و أعِدَّت لَهم مَقَاعِدُ الکراماتِ فی مَقامٍ اطَّلَعَ اللهُ علیهم فیهِ، فَرَضِیَ سَعیهُم و حَمِدَ مَقامَهُم.
یتَنَسَّمونَ بدُعائِهِ رَوحَ التّجاوزِ، رهائِنُ فاقَةٍ إلیٰ فَضلِهِ، و أساریٰ ذِلّةٍ لِعظمتهِ. جَرَحَ طولُ الأَسیٰ قلوبَهم، و طولُ البُکاءِ عیونَهم. لِکُلِّ بابِ رَغبَةٍ إلی اللهِ مِنهم یدٌ قارِعَةٌ، یسأَلونَ مَن لا تَضیقُ لَدَیهِ المَنادِحُ و لا یخیبُ علیهِ الرّاغِبونَ.
فحاسِب نَفسَکَ لِنَفسِکَ، فإنَّ غَیرَها مِنَ الأَنفُسِ لَها حَسیبٌ غَیرُکَ.
می‌فرماید: ”خداوند سبحانه، ذکر و یاد خود را موجب زدوده شدن زنگار دل‌ها از ریب و شک قرار داده، دل‌ها بدان روشن شود و جلا گیرد. به‌واسطۀ یاد خدا گوش‌های دل بعد از سنگینی و گرانی بشنود و آیات خدا را ادراک کند، و چشم‌های دل پس از تاریکی و پنهانیِ بصیرت، بینا و روشن گردد و آیات الهیه را ببیند و حقایق و اسرار را بفهمد، و دل‌ها پس از ستیزگی و سرکشی آرام گیرد و رام شود.
و همیشه برای خداوند ـ عَزَّت آلاؤه ـ در طول زمان‌های دراز از دهور و ایام یکی پس از دیگری و همچنین در ایامِ فَترتی که بین قیام دو پیامبر بزرگ بوده است، بندگانی خاصّ و صالح بوده‌اند که خداوند با الهام و القاء مطالب و مهمّات، با افکار و اندیشه‌های آنان به‌طور راز تکلم می‌کرده است و با بنیاد عقول و ریشه و اصل نفوس آنها سخن می‌گفته است.
پس آنها با دیدۀ بصیرت و نورِ بیداری، در گوش‌های خود و چشم‌های خود و دل‌های خود چراغ هدایت و معرفت افروختند.
به‌یاد می‌آورند روزهای خدا را برای مغتنم شمردن اعمال، و می‌ترسانند از مقام حق‌تعالی در مواقف حساب. این بندگان به منزلۀ راهنمایانی هستند که در وادی ظلمات مردم را به هدایت و عالم نور رهبری کنند. [ادامه در صفحه بعد]
- [ادامه تعلیقه صفحه قبل] فی طولِ الإقامةِ فیهِ، و حَقَّقَتِ القِیامةُ علیهم عِداتِها، فَکَشَفوا غِطاءَ ذلکَ لِأهلِ الدّنیا، حتّیٰ کَأنَّهُم یرَونَ ما لا یرَی النّاسُ و یسمَعونَ ما لا یسمَعونَ.