
عنوان بصری ج۳
جلد سوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد سوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت علم» و تبیینِ «ملاک علم حقیقی» و «موانع حصول علم و معرفت» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • ضرورت حرکت بر طبق مبانی علمی و یقینی در تمامی مراحل سلوک • حرکت بر مبنای نورِ علم، اولین توصیه امام صادق علیهالسلام به «عنوان بصری» • عدم امکان اشتباه و ندامت در صورت وجود نورِ علم • حقیقت علم حصولی و حضوری • حرمت فتوای بدون علم حضوری، در کلام امام صادق علیهالسلام • حکایتی از نور باطنی مرحوم علامه طهرانی در شناخت محمدتقی شریعتی • حکایتی از علم حضوری مرحوم علامه طهرانی در شناخت ابوالحسن بنیصدر • کیفیت غلبۀ قوای وهمی بر مبانی علمی • عدم حجیّت خواب و مکاشفه در سلوک و استنباط احکام شرعی • عدم حجیّت خبر واحد در مبانی اعتقادی • هلاکت بشریت با علوم تجربی، بدون ربط با خداوند • راهکار عملی بزرگان در تعاملِ علمی با دیگران • عمر طولانی امام زمان علیهالسلام بر اساس علم است نه اعجاز • تأثیر مراقبه در کیفیت نزول اسم علیم پروردگار
عنوان بصری ج۳
23و لا غَفَر لکَ یومَ حَشرِکَ و نَشرِک، فواللهِ إنّی لَأرجوا أن لا تَأکُلَ مِن بُرِّ العِراقِ إلّا یسیرًا؛ تو را چه شده است؟! خداوند سریعاً و عاجلاً تو را در بسترت ذبح کند، و در روز حشر و نشرت تو را مورد مغفرتش قرار ندهد! به خداوند سوگند که من امید دارم از گندم عراق جز مقدار ناچیزی نخوری و بهره نبری!»
فقالَ لهُ عمرُ: «یا أبا عبدِ اللهِ، فِی الشّعَیر عِوَضٌ عَن البُرِّ؛ با گستاخی بهعنوان تمسخر گفت: ای أباعبدالله، جوی عراق مرا از گندم آن کفایت میکند.»1
آن احمقِ نادانِ بختبرگشتهای که بهشت را نسیه و حکومت ری را نقد پنداشته، نمیداند که اصلاً نیازی به تضمین امام حسین نیست، چراکه تمام هشت مرتبۀ بهشت بهاندازۀ یکسرِمو و ناخن آن حضرت که نقداً در مقابل او نشسته ارزش ندارد؛ منتها سیّدالشّهدا علیه السّلام به خود نسبت نمیدهد و میفرماید: من که از همه صادقالوعدترم بهشت را برایت تضمین میکنم. وقتی امام حسین اینطور بفرماید، کدام مَلَک جرئت دارد در قبال ایشان عرض اندام کند؟!
حضرت بهشت نقد خود را در شب عاشورا به اصحاب نشان داد و آنها مراتب خود را مشاهده کردند؛2 اما آن بیچاره بهوعدۀ ابنزیاد شرابخوار فریفته شد و به حکومت ری نیز نرسید.
پس از عاشورا ابنزیاد حکم حکومت ری را که خود برای او نوشته بود بازگرفت و پاره کرد.3 بعد از آن عمرسعد دیوانه شد و کارش این بود که داخل خانه میشد اما نمیتوانست طاقت بیاورد و بیرون میآمد. تا اینکه آخرالامر در جریان قیام مختار در فراش خود کشته شد.4
- مقتل الحسین علیه السّلام (خوارزمی) ج ١، ص ٣٤٧؛ الفتوح، ج ٥، ص ٩٢؛ مدینة معاجز الأئمة الإثنی عشر، ج ٣، ص ٤٨١.
- الخرائج، ج ٢، ص ٨٤٧.
- الکامل، ج ٤، ص ٩٣؛ مقتل الحسین علیه السّلام (ابومخنف ازدی) ص ٢٣٦، تعلیقه.
- الأمالی (طوسی) ص ٢٤٣؛ الأخبار الطوال، ص ٣٠١.
