
عنوان بصری ج۳
جلد سوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد سوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت علم» و تبیینِ «ملاک علم حقیقی» و «موانع حصول علم و معرفت» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • ضرورت حرکت بر طبق مبانی علمی و یقینی در تمامی مراحل سلوک • حرکت بر مبنای نورِ علم، اولین توصیه امام صادق علیهالسلام به «عنوان بصری» • عدم امکان اشتباه و ندامت در صورت وجود نورِ علم • حقیقت علم حصولی و حضوری • حرمت فتوای بدون علم حضوری، در کلام امام صادق علیهالسلام • حکایتی از نور باطنی مرحوم علامه طهرانی در شناخت محمدتقی شریعتی • حکایتی از علم حضوری مرحوم علامه طهرانی در شناخت ابوالحسن بنیصدر • کیفیت غلبۀ قوای وهمی بر مبانی علمی • عدم حجیّت خواب و مکاشفه در سلوک و استنباط احکام شرعی • عدم حجیّت خبر واحد در مبانی اعتقادی • هلاکت بشریت با علوم تجربی، بدون ربط با خداوند • راهکار عملی بزرگان در تعاملِ علمی با دیگران • عمر طولانی امام زمان علیهالسلام بر اساس علم است نه اعجاز • تأثیر مراقبه در کیفیت نزول اسم علیم پروردگار
عنوان بصری ج۳
25ابتلای بشریت به مسائل دنیای امروز بهجهت آن است که این اصل مهمّ فطری، عقلایی و اسلامی رعایت نمیشود. افراد حرفی را از شخصی بهطور ناقص میشنوند یا اینکه متوجه منظور او نمیشوند و بعد حمل بر خلاف کرده و به او اهانت و قطع رابطه میکنند. بسیاری از اختلافات و جداییها از برداشت اشتباه ایجاد میشود. درحالیکه با تحقیق مشخص میشود اصلاً چنین چیزی نبوده است.
اینکه فردی بدون نام بردن از شخص خاصی مطلبی را نقل میکند ولی مخاطب براساس ذهنیات و بعضی از قرائن حدس میزند که منظور او فلان شخص است و برداشت خود را نقل میکند، تهمت و حرام است و با عنوان سلوک سازگار نیست. بهعنوانمثال، بنده چندی پیش مسئلهای را مطرح کرده بودم که منظور دیگری داشتم، اما به شخصی گفته بودند: «آقا این مطلب را راجعبه شما گفته است!»
تمام اختلافات و نابسامانیهای جوامع بشری، جوامع شیعه و حتی جمع خود ما بهخاطر پیروی از ظن است. صرفنظر از عامۀ مردم خود ما نیز به این مسائل مبتلا هستیم و باید مرور کنیم که چند درصد از بِنای حیات اجتماعی و شخصی خود را بر علم، و چند درصد را بر ظن و تخمین گذاشتهایم.
توصیۀ بزرگان نسبت به مراقبه از عمل بر مبنای توهمات و تخیّلات در تمام اطوار زندگی
معنای مراقبهای که بزرگان سیروسلوک و مرحوم والد همیشه به تلامذۀ خود توصیه میکردند، این است که در کارهای روزمره عبرت بگیریم.
مراقبه یعنی صحیح اندیشیدن و صحیح عمل نمودن
فرض کنید خداوند در وجود شما کامپیوتری گذاشته و تمام کارها و صحبتهایی را که از صبح تا شب انجام میدهید، در پروندهای ضبط میکند. شب در موقع خواب آن را باز کنید و تمام کارهای خود را در ارتباط با زن و فرزند، رفیق و شریک و افراد مختلف در خیابان، از قبل اذان صبح تا به شب همینطور مدّنظر قرار دهید و نحوۀ صحبت کردن و برداشتهای خود را در تمام این مدت مرور و ارزیابی کنید تا مشخص شود که چند درصد از آنها براساس علم و چند درصد براساس توهم بوده است؛ نسبت به توهمات و تخیّلات تصمیم بگیرید و اقدام
