عنوان بصری ج۳

ذات باشند. به عبارت دیگر: همان‌طور که علم و قدرت و حیات لازمۀ حقیقت ذات پروردگارند, لازمۀ هر موجود خارجی دیگر نیز هستند؛ یعنی اگر وجودی بخواهد در دنیا تحقق پیدا کند، باید عالِم به خود، قادر بر ادامۀ زیست خود و «حی» باشد. بنابراین, این حقیقت در همۀ موجودات، اعم از انسان‌، ملک، حیوان، نبات و جماد وجود دارد؛ گرچه‌ خودِ وجودِ آن موجود مرتبۀ اعلای علم و حیات و قدرت است, ولی انفکاک این سه اسم از آن موجود، مستحیل و ممتنع است.¹

نزول اسماء الهی، سبب ایجاد ماسوی‌الله

در جلسۀ گذشته عرض شد که تمام آنچه در این عالم اتفاق می‌افتد نزول اسماء الهی است؛ یعنی اسماء الهی به‌واسطۀ تأثیر در صفات کلیّه، و صفات کلیّه به‌واسطۀ تأثیر در صفات جزئیه، موجب می‌شوند که تمام وقایع عالم هستی ـ اعم از عالم مجرد یا ماده ـ وجود خارجی پیدا ‌کنند؛ بدین معنا که: زمانی ‌که اسم کلی پروردگار تنازل پیدا می‌کند، موجودی که از آن جهت کلی بسیار ضعیف‌تر است در عالم خارج تحقق پیدا می‌کند.²

تشبیهی در بیان کیفیت نزول اسماء کلی پروردگار

این عظمت را که چگونه اسماء کلیّۀ الهیّه به قالب جزئی درمی‌آیند, در ذهن خود مجسّم کنید؛ فرض کنید که شبی چشم خود را در صحرایی باز می‌کنید و به افق آسمان و کوه‌های دوردست نظر می‌اندازید و چنان فضای موسّعی را مشاهده می‌کنید که می‌توان در آن مکان ستارۀ جَدْی، عطارد و ماه را مشخص ‌کرد و حتی اگر آسمان صاف و بدون گرد‌و‌غبار باشد, کهکشان‌هایی که فاصلۀ بین دو ستاره در آن میلیون‌ها برابرِ فاصلۀ زمین تا خورشید است و ستارگانی که به‌صورت گرد‌و‌غبار پراکنده هستند نیز مشاهده می‌شود؛ اما نکته اینجاست که شما آن کهکشان‌ها و ستارگان و افق غیر‌قابل‌تصور را با عدسی مردمکی می‌بینید که تنها چند میلی‌متر قطر دارد!

به عبارت دیگر کهکشان و کوه‌های با آن عظمت به‌اندازۀ سر‌ِسوزنی درآمده و