کتاب ارزشمند «حریم قدس» که مقدمهای است بر ترجمۀ فرانسویِ رسالۀ شریف «لباللباب در سیروسلوک اولیالألباب»، توسط حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه به رشتۀ تحریر درآمده است. این مقدمه با توجه به اهمیت موضوعِ «عرفان و سیر و سلوک» و «ورودِ اوهام و تخیلات در شناخت این حقیقت»، و «تضارب آراء و مکاتب» و «چهبسا وقوع انحراف» توسط مؤلف به ساحت علم و فضیلت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این اثر: • ملاک حقانیّتِ یک شریعت • تحلیل مسئله وحدت ادیان • ضرورت تمسک به شریعت اسلام • جایگاه معنویت و عرفان در فرهنگ امروزی • مصیبتهای عصر تکنولوژی • تحریف اصطلاح عرفان و معرفت در فرهنگ عامیانه امروزی • اعتبار تعقّل در شریعت اسلام • استشهاد به آیات و روایات در تبعیت از عقلِ منوّر • اشکالات وارد بر مکتب تفکیک و مخالفان فلسفه و عرفان اسلامی از منظر کلی • پاسخ به شبهات وارد بر حکمت اسلامی از منظر کلی • حجیت و کیفیت دلالت مشاهدات قلبیه و مکاشفات توحیدیه • علت فلسفهزدگی و عرفانزدگیِ عدّهای از مشتغلین به علوم دینی • حصول مراتب بلند عرفانی بر پایۀ تهذیب نفس و تجرد روح • پیدا شدن عدهای مکّار و دنیاپرست در عرصۀ عرفان و تصوف • لزوم تمسّک به طریق عرفان و تبعیّت از استاد کامل • وصول به حاقّ ذات احدیّت و فناء در ذات، غایت سیر و سلوک الی اللَه • ویژگیها و امتیازات رساله «لباللباب در سیروسلوک اولیالألباب»
حریم قدس
34که مجموع آنها با توجّه به اختیار و ارادۀ انسان در مقام عمل، او را برای رسیدن به مقام فعلیّت و کمال، مساعدت و ملازمت مینماید؛ بخلاف خلقت ملائکه که فقط جنبۀ عقلانی و ملکات فاضله در آنها قرار داده شده، و از این جهت انجام فعل قبیح از آنان متمشّی نخواهد شد، ﴿بَلۡ عِبَادٞ مُّكۡرَمُونَ * لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ وَهُم بِأَمۡرِهِۦ يَعۡمَلُونَ﴾.1
توجّه به جهات شهوانی و غرائز نفسانی موجب غفلت و نسیان انسان از بُعد معنوی صفات ملکوتی و فطری خواهد شد.2
ضرورت رعایت غرائز نفسانی صرفاً برای گذران حیات دنیوی در
- سوره أنبیاء (٢١) آیه ٢٦ و ٢٧. معاد شناسی، ج ١، ص ٢٥٢:
«فرشتگان بندگان بزرگوار و مکرَّم ما هستند * و از گفتار خدا و ارادۀ او سبقت نمیگیرند و به امر خدا عمل میکنند.» - علل الشّرایع، ج ١، ص ٤: «عبدالله بن سنان قال: سألت أباعبدالله جعفر بن محمّد الصادق علیه السّلام فقلت: الملائکةُ أفضلُ أم بنو آدم؟
فقال علیه السّلام: قال أمیرُالمؤمنین علیُّ بنُ أبیطالب علیه السّلام:
”إن الله عزّوجلّ رکّب فی الملائکة عقلًا بلا شهوة، و رکّب فی البهائم شهوةً بلا عقل، و رکّب فی بنیآدم کلیهما؛ فمن غلَب عقلُه شهوتَه فهو خیرٌ من الملائکة، و من غلَبت شهوتُه عقلَه فهو شرٌّ من البهائم.“»
ترجمه: «عبدالله بن سنان میگوید: از امام صادق علیه السّلام پرسیدم: ملائکه افضل هستند یا بنیآدم؟
حضرت فرمود: امیرالمؤمنین علی علیه السّلام فرمود:
”خداوند عزّوجلّ در ملائکه عقلی بدون شهوت قرار داد و در بهائم شهوتی بدون عقل، و در بنیآدم هر دو را با هم قرار داد؛ پس هر کس که عقل او بر شهوتش غلبه کند از ملائکه برتر خواهد بود، و هر آنکه شهوتش بر عقل او چیره گردد از بهائم پستتر میگردد.“»
- سوره أنبیاء (٢١) آیه ٢٦ و ٢٧. معاد شناسی، ج ١، ص ٢٥٢:

