
سیره صالحان
در حجیت افعال و گفتار اولیاء الهی
کتاب نفیس «سیره صالحان» نسخۀ منقّح سخنرانیهای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در سال 1432 ه.ق میباشد، که به تبیین و اثبات «حجّیّتِ قول و فعل اولیایالهی، به جهت حکایت از متن واقع» همراه با ذکر برخی ادله عقلی و نقلی و شواهد پرداخته و و با زبانی ساده و روان، پرده از حقایق نشکفتۀ این امر خطیر بهقدر طاقت بشری، برداشته و تا اندازهای به شبهات مربوطه پاسخ میدهد. از آنجا که پس از ایراد سخنرانیها، سؤالات و اشکالاتی مطرح شد و مرحوم مؤلف پاسخهایی عمیق و ژرف مکتوباً ایراد فرمودند، محقّقان انتشارات مکتب وحی به دستور مؤلّف، پاسخهای مذکور را در ضمنِ متن کتاب، در جای مناسب آن، مندرج ساخته که بر غنای مطالب افزوده و مخاطب را با افقهای والایی از معرفت به ولایت آشنا مینماید. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • انطباق عمل با متن واقع، معیار اطاعت از شرع • حجیت ذاتی کلام انبیاء و اولیاء به جهت حکایت از متن واقع • اعمبودن معنای ولایت از امامت • ولایت ولیالهی نسبت به جاهل حجیت ندارد • تحقّق مقام «لا یَشْغُلُه شَأنٌ عَن شَأنٍ» در اولیایالهی تحت ولایت امامزمان علیهالسلام • سرّ حجیت فعل اولیاء در داستانِ حضرت موسیوخضر • تکامل نفسانی و فعلیت انسانی،دلیل حجیت عقلیه و شرعیه شریعت اولیایالهی • تفاوت ماهوی علم اولیاءالهی و دانش اهلظاهر • عدم جواز عرضۀ قول و فعل ولی خدا بر کتاب و سنت • عینیت گفتار و رفتار اولیایالهی با معصومین، ملاک حجیت کلام آنان • علوم اولیای الهی به افاضۀ ائمۀ معصومین و اشراف آنها به مصالح و مفاسد
سیره صالحان
139جاهل و نادان مطلبی را بگوید، فوراً آن را قبول میکنیم! و چقدر عجیب است که یک فرد عالم و درسخوانده، به این مطلب بسیار بدیهی عمل نمیکند!
مگر بر اساس آیۀ ﴿إِن جَآءَكُمۡ فَاسِقُۢ بِنَبَإٖ فَتَبَيَّنُوٓاْ﴾1 به ما نگفتهاند که تحقیق کنید؟! پس این مباحث اصولی «حجیت خبر واحد» و استدلالات شیخ و دیگران چه شده است؟!2 به چه دلیلی این اخبار دروغ و اتهامات را علیه این سید اولاد پیغمبر که اهل نماز و روزه و صلاح است میپذیرید؟! آیا اینکه ما بدون تحقیق هر حرف مزخرفی را بپذیریم، صحیح است؟! پس چه قضیهای است که وقتی این سید ﴿ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾ را تا ﴿وَلَا ٱلضَّآلِّينَ﴾ میخواند، یکدفعه بیمار از بستر خود بلند میشود، ولی هنگامی که ما میخوانیم شفا نمییابد؟! چون او نَفَس دارد و سورۀ حمد را درست میخواند و ما آن را درست نمیخوانیم!3
اتصال دستِ قطعشدۀ هشامبنعدی به برکت قرائت حمد امیرالمؤمنین علیه السّلام
در جنگ صفّین یکی از دو دست هشامبنعدی هَمْدانی قطع شده بود و لابد
- سوره حجرات (٤٩) آیه ٦. امامشناسی، ج ١٤، ص ٢٦٢:
«اگر فاسقی برای شما خبری را بیاورد، دربارۀ آن تحقیق بهعمل آورید.» - مرحوم شیخ انصاری بررسی میکند که آیا میتوان از آیۀ شریفۀ: ﴿إِن جَآءَكُمۡ فَاسِقُۢ بِنَبَإٖ فَتَبَيَّنُوٓاْ﴾ چنین استفاده کرد که فقط اگر عادل خبری را آورد «فلا تَبَیَّنوا؛ تحقیق لازم نیست» یا نه.* البته این آیه بر مفهوم مخالف (حجّیّت خبر عادل) دلالت نمیکند؛ بلکه فقط بر الزام تبیّن در خبر فاسق دلالت میکند و راجع به عادل اثبات ندارد، و لذا حجیت آن را باید از ادلّۀ دیگر اثبات نمود.
* فرائد الاصول، ج ١، ص ١١٦. - معادشناسی، ج ٦، ص ١٤:
«چون اولیای خدا که به مقام قرب میرسند، تمام اسماء و صفات خدا در وجود آنان تجلّی میکند.
در قرآن مجید داریم که حضرت عیسیبنمریم میگفت: ﴿وَأُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِ ٱللَهِ﴾* «من مُرده زنده میکنم به اذن خدا»، نه اینکه من کناری هستم و دعا میکنم: ”خدایا تو مرده را زنده کن!“ و خدا هم مستجاب میکند و زنده میگرداند؛ بلکه من خودم زنده میکنم بهحول و قوۀ خدا. من بندهام و هر حول و قوهای در من باشد، از خداست: لا حَولَ و لا قُوّةَ الّا بِاللهِ؛ اما عمل، عمل من است.»
* سوره آل عمران (٣) آیه ٤٩.
- سوره حجرات (٤٩) آیه ٦. امامشناسی، ج ١٤، ص ٢٦٢:
