تبیین تشخّص ذاتی وجود

اصطلاحات درس

1. تشخّص وجود: فردیّت و تمایز وجود و اینکه چه چیزی باعث می‌شود یک وجود خاص، همان وجود خاص باشد.

2. وحدت بالصرافه: وحدت محض و خالص وجود بدون هیچ کثرتی، که تمام هستی از آن نشأت می‌گیرد.

3. ماهیّت در مقابل وجود: چیستی و ذات شیء در مقابل هستی و موجود بودن آن.

4. مفارقات نوریّه (عوالم عقول و انوار): موجودات مجرّد که تشخّص آن‌ها بر اساس شدّت و ضعف وجودی‌شان است، نه ترکیب از جنس و فصل.

5. شئون ذاتیّۀ وجود: ویژگی‌ها و لوازمی که از ذات و حقیقت وجود جدایی‌ناپذیرند و در تمام مراتب وجود حضور دارند مانند تقدم و تأخر، شدّت و ضعف.

6. انتزاعات عقلی: نقش عقل در جدا کردن و در نظر گرفتن مفاهیم و ویژگی‌ها از موجودات خارجی، مانند جنس و فصل.

7. انّیت: هستی و فردیّت خاص هر موجود، آنچه «او» را «او» می‌سازد.

8. فنای ثبوتی و اثباتی: فنای ذاتی تمام موجودات در ذات حق (وحدت وجود) و فنای شهودی عارف (وحدت شهود).

9. عالم عماء: مرتبه قبل از ظهور کثرات، غیب الغیوب، که در آن هیچ تمایز و تعینی نبوده است.

10. تجلّی: ظهور و آشکار شدن حقیقت حق تعالی در مظاهر و تعینات مختلف هستی.