16

بل باعتبارِ ما ینبعثُ عنه من الماهیّاتِ المتخالفةِ الذواتِ
«بلکه این تخصّص به اعتبار آن چیزی است که از وجود منبعث می‌شود و آن ماهیّات متخالفة الذوات هستند»
آن ماهیّات متخالفة الذوات که با هم فرق می‌کنند موجب تخصّص وجود هستند؛
و إن کان الوجودُ والماهیّةُ فی کلِّ ذی ماهیةٍ متحدین فی العین
«اگرچه در خارج، وجود و ماهیّت را یکی می‌بینیم ولی علّت تخصّص، ماهیّت است.»
و هذا امرٌ غریبٌ سیتضح لک سِرُّه فیما بعد.¹
«و این امر غریبی است که به‌زودی سرّش برای تو روشن می‌شود در آنچه بعداً می‌آید.»
تلمیذ:...؟
استاد: بله، ما از حیث رتبه می‌توانیم تصوّر بکنیم که مراتب حدّ و لاحد وجود دارد ولی از نقطه‌نظر خارج بیشتر از یک حقیقت واحد نیست.
تلمیذ: یعنی در عالم اثبات تصوّر می‌شود امّا در عالم ثبوت نمی‌شود؟
استاد: بله، در ثبوت بیشتر از یکی نیست
اللَهمّ صلّ علیٰ محمّدٍ و آلِ محمّد
1. الحکمة المتعالیه، ج1، ص46.