اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر
افزودن به لیست علاقه مندی

علّت نداشتن ذات وجود بما هو وجود (1)

تبیین فلسفی مشیّت و ارادۀ الهی

0
اسفار

در این درس به دو موضوع مهم پرداخته می‌شود: اوّل اینکه خودِ وجود، در تحقق نیازی به علّت یا دلیل بیرونی ندارد. دوّم: افعال خداوند چگونه محقق می‌شود؟ حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس الله سرّه در جلسه چهل‌و‌یکم از سلسله دروس خارج اسفار، ضمن اشاره به غایت‌مندی فعل و ارادۀ پروردگار به تبیین مصالح و مفاسد افعال الهی و ملاک در تشریع احکام می‌پردازند. استاد تأکید می‌کنند که تشریع، ریشه در واقعیّت‌های جهان و فطرت انسان یعنی تکوین دارند و هدف آن، رشد و کمال انسان است؛ اگرچه ممکن است ملاک همۀ احکام را نفهمیم. به اعتقاد مرحوم استاد همه چیز از خود وجود گرفته تا افعال خداوند و احکام دینی از یک حقیقت اصلّی سرچشمه می‌گیرند که خود این حقیقت اصلّی، بی‌نیاز از علّت است.

نسخه عربی

علّت نداشتن ذات وجود بما هو وجود (1)

18
  • لذا امام علیه‌السلام هم در کتابها و دفترهایش نگاه می‌کنند ببینید از پیغمبر جفر و جامعه و غیر از این رسیده است یا خیر؟ و این مطلب را جدی می‌گویم که این‌ها به این قائل هستند و شوخی نمی‌خواهم بکنم.

  • من با یکی از اینگونه افراد، صحبت می‌کردم از همین نجف رفته‌ها و مجتهدها، همین را می‌گفت: ائمه علیه السلام یک صندوقی داشتند و در این صندوق پر از روایات و علوم بود، به او گفتم شاید چند برابر تهذیب و کافی و من لا یحضر بوده است؟ و او هم جدی می‌گفت. و خلاصه چون خداوند هم به آنان عنایت خاص داشت لذا اینها [حضرات] از روز قبل متوجه می‌شدند و [یک] جوری نگاه می‌کردند و مثلًا فردا که أبان از ایشان می‌خواهد مسئله‌ای را بپرسد، حضور ذهن داشته باشند که فردا أبان می‌آید و [سؤال می‌کند]. ببینید کار به کجا رسیده است!

  • یا اینکه فرض کنید در خوابی یا چیزدیگری خداوند به آنان الهام می‌کرد. خیلی از علما که می‌خواستند به امام، مقام بدهند می‌گفتند در خواب و یا در امر دیگری، خدا به آنان الهام می‌کند!

  • امّا پیغمبر صل الله علیه و آله و سلّم ابداً چیزی نمی‌دانست وقتی جبرئیل امین می‌آمد مسائل و مطالب را می‌گفت. دلیلش هم این آیه قرآن است که می‌فرماید: ﴿وَلَا تَقُولَنَّ لِشَاْيۡءٍ إِنِّي فَاعِلٞ ذَٰلِكَ غَدًا * إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَهُ﴾،1 تا اینکه سه روز وحی می‌آید. و بعداً چهل روز وحی قطع شد، این آیه، دلیل بر این است که انبیاء و ائمه علیهم السلام مثل بقیه افراد بودند و هیچ فرقی با افراد دیگر نداشتند.- از جهل، به خداوند پناه می‌بریم.

  • اللهمّ صلّ علی محمد و آل محمد

  •  

    1. سوره کهف(18) آیه 23 و 24. مهرتابان، ص 391:
      «البتّه چون بخواهی کاری را فردا انجام دهی نگو: من فردا انجام می‌دهم؛ در هیچ حالی از حالات و هیچ زمانی از زمان‌ها * مگر درحالی‌که یا در زمانی که گفتارت همراه و مُلابس گفتار دیگرت باشد که: اگر خدا بخواهد و اراده کند.»