
فهم حقیقت وجود
تحلیل فلسفی ادراک وجود از رهگذر تشکیک در وجود و وحدت شخصی وجود
این درس به تحلیل اصل سنخیّت ادراکِ وجودات عینی و خفاء واجبالوجود میپردازد. حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس الله سرّه در جلسه پنجاه و دوم از سلسله دروس خارج اسفار، در گام اول عدم امکان حصولی وجود را مطرح کرده و سپس به تبیین چرایی عدم ادراک مستقیم خداوند در عالم امکان میپردازند. ثانیاً با استفاده از مباحثی چون تشکیک در وجود، سنخیت میان مُدرِک و مُدرَک، و وحدت شخصیّه وجود، دربارۀ علت عدم فهم حصولی خداوند بحثی مهم و کلیدی انجام میدهند. استاد در بخش دیگری از این جلسه، تبیینی قرآنی و عرفانی از تعینات و کثرات این عالم ارائه داده و برای فهم بهتر این مطلب، تمثیلی را بیان میکنند. در پایان، استاد متن درس را تطبیق میفرمایند.
فهم حقیقت وجود
15تلمیذ: ﴿ٱللَهُ﴾؟
استاد: مساوق با ﴿ٱللَهُ﴾ است.
تلمیذ: وجود رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم...؟
استاد: بله، ﴿ٱللَهُ﴾ وجود پیغمبر نیست. پیغمبر مظهریّت ﴿ٱللَهُ﴾ را دارد. نهاینکه ﴿ٱللَهُ﴾ پیغمبر است. چون ﴿ٱللَهُ﴾ مستجمع همۀ صفات جمالیّه و جلالیّه است، مظهر اتّماش در عالم تکثّرات، پیغمبر اکرم است. یعنی از ناحیۀ پیغمبر این اسماء و صفات جمالیّه و جلالیّه ظهور پیدا میکند. اگر پیغمبر نبود هیچ چیز در عالم نبود. ﴿ٱللَهُ﴾ سر جایش بود، دست روی دست گذاشته بود و کاری نمیکرد.
تلمیذ: خورشید که از شیشههای مختلف رد میشود و به رنگهای مختلف دیده میشود این نور وحدت وجود است ولی این رنگهای مختلف...؟
استاد: عرض کردم که در اینجا این تشبیه یک جهت مقرّب دارد و یک جهت مبعّد دارد. جهت مقرّبش این است که الوان مختلف و اشکال مختلف، در عین بساطت و بیرنگیِ نور، در اینجا تجلّی پیدا کرده است، جهت مبعدّش این است که این رنگی است که خارج از خورشید است. ولی بحث ما در نور این است که چیزی خارج از نور وجود ندارد.
اللَهمّ صلّ علیٰ محمد و آل محمد
