مساوقت شیئیّت و وجود

تلمیذ: اعتبارش در چیست؟

استاد: اعتبارش در تعیّن و عدم تعیّن است. یعنی الآن تصوّر می‌کنید و می‌بینید این وجود به این شکل متعیّن است، بعد می‌گوییم: این که الآن متعیّن است قبلاً که این‌طور نبوده ‌است، پس بنابراین، آن چیزی بوده که آن تعیّن داشته ‌است، بعد خود آن، تعیّن را ازدست داده و تبدیل به این یکی شده است، بعد این را ازدست می‌دهد و تبدیل به یکی دیگر می‌شود. پس ما در اینجا دو چیز داریم: یک وجود داریم و یک شکل وجود داریم. اسم آن را می‌گذاریم وجود و اسم این را می‌گذاریم ماهیّت. ولی درواقع هرچه هست فقط وجود است.

یعنی اول در ذهن خودمان چیزی را می‌آوریم و بعد روی آن بحث می‌کنیم. ما الآن کاری به خارج نداریم، علم نداریم، یک‌دفعه پرده را برمی‌دارند؛ مانند اینکه مجسمه‌ای درست می‌کنند و دور آن پرده می‌کشند و یک‌دفعه پرده‌برداری می‌کنند، ما الآن نمی‌دانیم که داخل این چیست؟ فعلاً دور این میدان یک پرده کشیده شده است و می‌گوییم ممکن است در اینجا یک مجسمۀ کذا که حرام است ساختنش باشد البته الان هم دارند می‌سازند در میادین، آیا این می‌شود که باشد یا نمی‌شود که باشد؟! ممکن است باشد و ممکن است نباشد. هی فردا می‌آییم و می‌بینیم یک‌دفعه پرده کنار رفت و یک مجسمۀ کذا، فردوسی، سردارجنگل وغیره ساخته شده است!

حرمت ساختن مجسمه

من چند روز پیش در طهران از مکانی می‌گذشتم و دیدم یک مجسمه ساخته‌اند که مجسمۀ سردار جنگل است. راننده که همراهم بود گفت: «این مجسمه‌ها [حکمش چیست؟]» گفتم: تمام اینها حرام است! ساختنش شرعاً حرام است! چه پول‌هایی که صرف این چیزها می‌شود! البتّه دلیل فقهی برایش می‌آورند و می‌گویند که الآن ارزش فرهنگی دارد! ارزش تاریخی دارد! اسمش را تندیس می‌گذارند. این ارزش فرهنگی، او را از لغویّت بیرون می‌آورد! مجسمه یکی از آثار فرهنگی و تاریخی است که فرهنگ گذشته را به فرهنگ آینده منتقل می‌کند! مردم این را می‌بینند و نیاکانمان، زال و رستم وغیره [را یاد می‌کنند!]